{"id":3820,"date":"2023-10-21T14:08:41","date_gmt":"2023-10-21T14:08:41","guid":{"rendered":"https:\/\/millinews.az\/xeber\/fermerl%C9%99r-baglari-niy%C9%99-l%C9%99gv-edirl%C9%99r\/"},"modified":"2023-10-21T14:08:41","modified_gmt":"2023-10-21T14:08:41","slug":"fermerl%C9%99r-baglari-niy%C9%99-l%C9%99gv-edirl%C9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millitv.net\/?p=3820","title":{"rendered":"Fermerl\u0259r ba\u011flar\u0131 niy\u0259 l\u0259\u011fv edirl\u0259r?"},"content":{"rendered":"<div id=\"mvp-content-main\">\n<p><strong><em>\u201cQuban\u0131n a\u011f almas\u0131, yem\u0259y\u0259 var almas\u0131&#8230;<\/em><br \/>&#13;<br \/>\n<em>Qubadan alma ald\u0131m, yar\u0131ma yola sald\u0131m&#8230;\u201d <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vaxtil\u0259 ad\u0131na mahn\u0131lar b\u0259st\u0259l\u0259n\u0259n, yara \u0259n g\u00f6z\u0259l h\u0259diyy\u0259 say\u0131lan Quba almas\u0131 dardad\u0131r. Fermerl\u0259r alman\u0131n keyfiyy\u0259tsizliyind\u0259n, sat\u0131lmamas\u0131ndan, d\u0259y\u0259rinin azalmas\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nir, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r is\u0259 bax\u0131m\u0131ndan&#8230; Maraql\u0131d\u0131r, problem n\u0259d\u0259dir? D\u00fcnyaya s\u0259s salan Quba almas\u0131 art\u0131q \u015f\u00f6hr\u0259tini itirirmi?<\/p>\n<p><strong>Kas\u0131b fermerl\u0259r alman\u0131 sata bilmirl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Fermer R\u0259\u015fad N\u0259c\u0259finin Qubada bir hektar alma ba\u011f\u0131 var. Deyir ki, meyv\u0259 y\u0131\u011f\u0131m\u0131ndan sonra, il \u0259rzind\u0259 qoyduqlar\u0131 x\u0259rci g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmirl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n alma \u0259kimind\u0259n imtina etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rlar: \u201cMeyv\u0259l\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Quba almas\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si v\u0259 rublun k\u0259skin sur\u0259td\u0259 d\u0259y\u0259r itirm\u0259si ciddi t\u0259sir etdi. Son ill\u0259rd\u0259 \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 \u015firk\u0259t ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 da sad\u0259, kas\u0131b fermerl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131na ciddi mane olur\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00c7\u0259kdiyimiz x\u0259rc qazanc\u0131m\u0131zdan \u00e7oxdur\u201d<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, meyv\u0259 ba\u011flar\u0131ndan davaml\u0131 olaraq bol v\u0259 keyfiyy\u0259tli m\u0259hsulun \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vs\u00fcm\u0259 uy\u011fun laz\u0131mi aqrotexniki t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si m\u00fctl\u0259qdir. Fermerin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259rman qiym\u0259tl\u0259rinin baha olmas\u0131 fermerl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tini \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir: \u201cMeyv\u0259l\u0259ri z\u0259r\u0259rvericil\u0259rd\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan d\u0259rman\u0131n qiym\u0259ti h\u0259dsiz bahad\u0131r. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, il \u0259rzind\u0259 meyv\u0259 ba\u011f\u0131n\u0131 \u0259n az 20 d\u0259f\u0259 d\u0259rmanlamaq t\u0259l\u0259b olunur. Biz fermerl\u0259rin o q\u0259d\u0259r d\u0259rman\u0131 alma\u011fa imkan\u0131m\u0131z yoxdur. Bunu ets\u0259k bel\u0259, s\u0259rf etdiyimiz m\u0259bl\u0259\u011f satd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259hsulun qiym\u0259tind\u0259n d\u0259 \u00e7ox olur. \u00c7\u00fcnki t\u0259k d\u0259rman deyil, bunun budamas\u0131, g\u00fcbr\u0259si, y\u0131\u011f\u0131m\u0131na t\u0259l\u0259b olunan x\u0259rc d\u0259 var. Bu i\u015fl\u0259ri normal g\u00f6rm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, vaxt\u0131nda yax\u015f\u0131 da m\u0259hsul g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259s\u0259n\u201d.<\/p>\n<figure><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/kaspi.az\/storage\/posts\/large\/LevsQHogwKEUp0yKqFicEJC35U3l8NGYplT3KH3K.jpg\" title=\"\"><\/figure>\n<p><strong>Daxili bazarda m\u0259hsul \u00e7oxdur<\/strong><\/p>\n<p>R\u0259\u015fad N\u0259c\u0259fi haz\u0131rda alma ba\u011flar\u0131ndan y\u0131\u011fd\u0131qlar\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 anbarda saxlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Deyir ki, yax\u015f\u0131 qiym\u0259t\u0259 al\u0131c\u0131s\u0131 \u00e7\u0131xsa, satacaq: \u201cSaxlamaq da biz\u0259 s\u0259rf etmir, \u00e7\u00fcnki \u00e7ox qald\u0131qca, alman\u0131n suyu \u00e7\u0259kilir, y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fir v\u0259 keyfiyy\u0259td\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fvv\u0259ll\u0259r rahatl\u0131qla Rusiya bazar\u0131na sat\u0131rd\u0131q. Haz\u0131rda bunu ed\u0259 bilmirik. Ancaq daxili bazara satmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r\u0131q, o da t\u0259l\u0259bat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259mir. \u00c7\u00fcnki daxili bazarda m\u0259hsul \u00e7oxdur. \u015eirk\u0259t ba\u011flar\u0131 daxili bazar\u0131 ist\u0259nil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Quba camaat\u0131 alma ba\u011flar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv edir?<\/strong><\/p>\n<p>Fermerin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Quba camaat\u0131 alma ba\u011flar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv edib, pula daha yax\u015f\u0131 sat\u0131lan meyv\u0259 il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259yirl\u0259r: \u201cTexnika il\u0259 d\u0259rman s\u0259pm\u0259k, hektar\u0131na g\u00f6r\u0259 30 manatd\u0131r. Y\u0131\u011f\u0131m\u0131 vaxt\u0131nda bitirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si laz\u0131m olur ki, ye\u015fiyin biri 80 q\u0259pikd\u0259n y\u0131\u011f\u0131l\u0131r, 30 q\u0259pik da\u015f\u0131nma x\u0259rci, 40 manat is\u0259 traktorun h\u0259y\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259sidir. Camaat alma ba\u011flar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv edib, yerind\u0259 tez yeti\u015f\u0259n, almadan da baha sat\u0131lan meyv\u0259l\u0259r \u0259kirl\u0259r. \u018fsas\u0259n, xarici sortlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Qubada ild\u0259n-il\u0259 sad\u0259 fermerl\u0259rin \u0259kdiyi alma ba\u011flar\u0131 azal\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Al\u0131c\u0131lar s\u0259hv y\u00f6nl\u0259ndirilirl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Fermerl\u0259 s\u00f6hb\u0259timizd\u0259n m\u0259lum olur ki, d\u0259rmanlar\u0131n keyfiyy\u0259tsizliyi d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nda ciddi problem yarad\u0131r. H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz iddia edir ki, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda istifad\u0259 edil\u0259n d\u0259rmanlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki ana madd\u0259nin miqdar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 olur: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259rman al\u0131r\u0131q, \u00fcz\u0259rind\u0259 yaz\u0131l\u0131b ki, 10 litr suya 100 qram d\u0259rman \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Biz el\u0259 vaxt olur ki, h\u0259tta onun \u00fcz\u0259rind\u0259 yaz\u0131lan dozadan bir qat da art\u0131q t\u00f6k\u00fcr\u00fck, lakin xeyri olmur. D\u0259rman d\u00fckanlar\u0131na n\u0259zar\u0259t yoxdur. H\u0259r k\u0259s \u00fcr\u0259yi ist\u0259y\u0259n m\u0259hsulu g\u0259tirir, ist\u0259diyi kimi sat\u0131r. D\u0259rman d\u00fckanlar\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin \u00e7oxunun aqronomluq ixtisas\u0131 yoxdur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, al\u0131c\u0131lar s\u0259hv y\u00f6nl\u0259ndirilir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Klassik sortlar yeti\u015fdirilmir<\/strong><\/p>\n<p>Quba Regional T\u0259lim M\u0259rk\u0259zinin apar\u0131c\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi, biologiya elml\u0259ri \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru M\u0259d\u0259t Qurbanov deyir ki, Quba almas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck problem art\u0131q klassik sortlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259m\u0259sidir: \u201cQuba almas\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259ti d\u00fc\u015fm\u0259yib, sad\u0259c\u0259, \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 \u015firk\u0259t ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 adi fermerl\u0259rin i\u015fin\u0259 t\u0259sir edib. Quba almas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck problem k\u00f6hn\u0259 sortlar\u0131n art\u0131q yeti\u015fdirilm\u0259m\u0259sidir. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259, yerli sortlar s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Adi fermerl\u0259rin \u0259kdiyi alma sah\u0259l\u0259rinin say\u0131 azal\u0131b. \u015eirk\u0259t ba\u011flar\u0131 m\u00fcasir standartlara cavab verir v\u0259 yeni, m\u00fcasir sortlar \u0259kilir. Fermerl\u0259r d\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 bu ba\u011flara uduzurlar\u201d.<\/p>\n<figure><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/kaspi.az\/storage\/posts\/large\/Azl5HSk4mVrdnN6OP4FuNgNyThKjQNu7pQ6VI5c9.jpg\" title=\"\"><\/figure>\n<p><strong>\u201cNapoleon\u201d, \u201ckitayka\u201d, \u201cantonovka\u201d&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis vur\u011fulay\u0131r ki, indi yerli sortlar\u0131m\u0131zdan \u201cc\u0131rhac\u0131\u201d, \u201cq\u0131z\u0131l\u0259hm\u0259di\u201d qal\u0131b: \u201cVaxtil\u0259 bizim ba\u011flarda geni\u015f yay\u0131lan \u201cNapoleon\u201d sortu olub, indi tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki bu almalar \u0259mt\u0259\u0259 qabiliyy\u0259tli deyil. Y\u0259ni bu g\u00fcn bazarda \u201cNapoleon\u201d, \u201ckitayka\u201d, \u201cantonovka\u201d sat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, \u0259kilmir. Bu g\u00fcn az-\u00e7ox ba\u011flarda \u201csimirinko reneti\u201d , \u201cq\u0131z\u0131l\u0259hm\u0259di\u201d, \u201cc\u0131rhac\u0131\u201d, \u201csinab\u201d sortlar\u0131n\u0131 tapmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, haz\u0131rda ham\u0131 bazar \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259yir. Bazar\u0131n da \u00f6z\u00fcn\u00fcn qaydalar\u0131 var. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 klassik alma sortlar\u0131 yeti\u015fdirilmir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Alma ba\u011flar\u0131n\u0131 gilas ba\u011flar\u0131 \u0259v\u0259zl\u0259yib<\/strong><\/p>\n<p>M.Qurbanovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda Qubada fermerl\u0259r gilas ba\u011flar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r: \u201cFermerin m\u00fc\u0259yy\u0259n sah\u0259si olur. O sah\u0259ni bec\u0259rm\u0259kl\u0259 \u00f6z dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 m\u0259cburdur. O da hans\u0131 meyv\u0259 sortunu pula \u00e7evir\u0259 bilirs\u0259, onu \u0259kir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 gilas ba\u011flar\u0131n\u0131n say\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. \u00c7\u00fcnki gilasa t\u0259l\u0259bat \u00e7oxdur. Amma alma el\u0259 deyil. \u015eimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 15-16 min hektar damc\u0131 suvarma sistemi il\u0259 suvar\u0131lan, m\u00fcasir texnologiya il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n \u015firk\u0259t ba\u011flar\u0131 m\u00f6vcuddur. Onlar\u0131n yeti\u015fdirdiyi almalar\u0131n keyfiyy\u0259ti, standart\u0131 y\u00fcks\u0259kdir. Fermerl\u0259rin yeti\u015fdirdiyi almalara is\u0259 t\u0259l\u0259bat yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259cburdurlar ki, alman\u0131 \u00e7\u0131xars\u0131n, daha \u00e7ox g\u0259lir g\u0259tir\u0259n meyv\u0259ni \u0259ksin\u201d. (&#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zeti)<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><script>\n        (function (d, s, id) {\n            var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];\n            if (d.getElementById(id)) return;\n            js = d.createElement(s);\n            js.id = id;\n            js.src = \"\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/sdk.js#xfbml=1&version=v2.7&appId=\";\n            fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);\n        }(document, 'script', 'facebook-jssdk'));\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQuban\u0131n a\u011f almas\u0131, yem\u0259y\u0259 var almas\u0131&#8230;&#13; Qubadan alma ald\u0131m, yar\u0131ma yola sald\u0131m&#8230;\u201d Vaxtil\u0259 ad\u0131na mahn\u0131lar b\u0259st\u0259l\u0259n\u0259n, yara \u0259n g\u00f6z\u0259l h\u0259diyy\u0259 say\u0131lan Quba almas\u0131 dardad\u0131r. Fermerl\u0259r alman\u0131n keyfiyy\u0259tsizliyind\u0259n, sat\u0131lmamas\u0131ndan, d\u0259y\u0259rinin azalmas\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nir, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r is\u0259 bax\u0131m\u0131ndan&#8230; Maraql\u0131d\u0131r, problem n\u0259d\u0259dir? D\u00fcnyaya s\u0259s salan Quba almas\u0131 art\u0131q \u015f\u00f6hr\u0259tini itirirmi? Kas\u0131b fermerl\u0259r alman\u0131 sata bilmirl\u0259r Fermer R\u0259\u015fad N\u0259c\u0259finin Qubada bir &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3821,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-3820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3820"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3820\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}