{"id":22282,"date":"2026-01-21T14:24:52","date_gmt":"2026-01-21T14:24:52","guid":{"rendered":"https:\/\/millitv.net\/?p=22282"},"modified":"2026-01-21T14:24:53","modified_gmt":"2026-01-21T14:24:53","slug":"cixcomb%c9%99l-oglaqqiran-vayn%c9%99n%c9%99-aylarin-adlari-d%c9%99yisdirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millitv.net\/?p=22282","title":{"rendered":"\u201c\u00c7\u0131x\u00e7\u00f6mb\u0259l, o\u011flaqq\u0131ran, vayn\u0259n\u0259\u2026\u201d &#8211; Aylar\u0131n adlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirilir?"},"content":{"rendered":"\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131, inki\u015faf\u0131 v\u0259 safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l add\u0131mlar at\u0131r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir. Bu fonda aylar\u0131n adlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si yenid\u0259n m\u00fczakir\u0259 obyekti olub. Bel\u0259 ki, tarixi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda aylar\u0131n adlar\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r f\u0259rqli olub. M\u0259s\u0259l\u0259n, yanvar \u201cocaq\u201d, fevral \u201c\u00e7ill\u0259\u201d, mart \u201cbozay\u201d, aprel \u201c\u00e7i\u00e7\u0259k\u201d, may \u201celat\u201d, iyun \u201cq\u0131zmar\u201d, iyul \u201cb\u00fcrk\u00fc\u201d, avqust \u201cqorabi\u015fir\u0259n\u201d, sentyabr \u201cy\u0131\u011f\u0131m\u201d, oktyabr \u201c\u0259kin\u201d, noyabr \u201cg\u00fczd\u0259k\u201d, dekabr is\u0259 \u201caral\u0131q\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ay adlar\u0131n\u0131 yenid\u0259n dilimiz\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;Globalinfo&#8221;ya tarix\u00e7i alim Zaur \u018fliyev dan\u0131\u015f\u0131b. O deyib ki, uzun ill\u0259r \u0259vv\u0259l aylar\u0131n ad\u0131 iqliml\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, fevral \u2013 boz ay, mart \u2013 \u00e7\u0131x\u00e7\u00f6mb\u0259l, o\u011flaqq\u0131ran ay, aprel \u2013 leysan, may \u2013 a\u011flarg\u00fcl\u0259r, iyun \u2013 vayn\u0259n\u0259, iyul \u2013 qorabi\u015fir\u0259n, avqust \u2013 quyruq donan (b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 quyruq do\u011fan), elqovan, sentyabr \u2013 solyan, oktyabr \u2013 elk\u00f6\u00e7d\u00fc, noyabr \u2013 q\u0131rovd\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 sair adland\u0131r\u0131l\u0131b. Q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri aylar\u0131 t\u0259bi\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n bioloji v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 (fenologiyaya) uy\u011fun adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u0130slamdan \u0259vv\u0259lki v\u0259 erk\u0259n orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yerli t\u00fcrk tayfalar\u0131 t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan adlardan istifad\u0259 edirdil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarix\u00e7i bildirib ki, t\u0259qvimd\u0259ki ayr\u0131-ayr\u0131 k\u0259sim adlar\u0131 h\u0259min d\u00f6vrl\u0259rin \u0259n xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tini poetik \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks etdirir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, xalq t\u0259qvimind\u0259 yay\u0131n \u0259n isti ay\u0131 hesab olunan avqust \u2014 \u201cqora bi\u015fir\u0259n\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131b, \u00e7\u00fcnki bu zaman \u00fcz\u00fcm gil\u0259l\u0259rind\u0259ki qoralar (y\u0259ni kal \u00fcz\u00fcm) yeti\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 bu, h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas f\u0259rql\u0259ndirici \u0259lam\u0259tidir. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, o\u011flaqq\u0131ran, leysan, a\u011flar\u2011g\u00fcl\u0259r, vay n\u0259n\u0259, qorabi\u015fir\u0259n v\u0259 sair adlar xalq t\u0259qvimind\u0259 ilin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rinin \u0259n \u0259lam\u0259tdar x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini birba\u015fa g\u00f6st\u0259r\u0259n poetik metaforlar kimi t\u0259qdim olunur. Lakin unutmayaq ki, h\u0259r bir t\u00fcrk tayfas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus t\u0259qvim s\u0131ralamas\u0131 olub. Bundan ba\u015fqa, islam dininin q\u0259bulu da s\u0131ralamaya t\u0259sir edib\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Alim qeyd edib ki, XI \u0259srd\u0259n ba\u015flayaraq d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 M\u0259lik \u015eah t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f t\u0259qvimimiz olub:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259lik \u015eah t\u0259qvimi XIX \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r az d\u0259yi\u015fiklik istifad\u0259 edilib. \u201cOcaq\u201d, \u201cnisan\u201d adlar\u0131 \u0259slind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkl\u0259rinin adland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. 1920-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u0259dib C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131 aylar\u0131n adlar\u0131n\u0131 millil\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni siyah\u0131 t\u0259klif etmi\u015fdi. \u201cOcak, S\u00f6ven, G\u00fcran\u201d kimi milli adlar t\u0259klif ets\u0259 d\u0259, sovet rejiminin standartla\u015fd\u0131rma siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu adlar r\u0259smi q\u0259bul edilm\u0259di. Lakin Az\u0259rbaycan 1918-ci ild\u0259 Qriqorian t\u0259qvimin\u0259 ke\u00e7di v\u0259 SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259 olark\u0259n bu sistem\u0259 tam uy\u011funla\u015fd\u0131. Aylar\u0131n adlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin q\u0259rar verm\u0259si d\u00fczg\u00fcnd\u00fcr. Qeyd edim ki, bununla ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkm\u0259nistan variant\u0131 da var. Onlar da m\u00fc\u0259yy\u0259n adlar\u0131 d\u0259yi\u015fibl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 b\u0259zi adlar beyn\u0259lxalq formada saxlan\u0131b, b\u0259zil\u0259ri is\u0259 milli s\u00f6zl\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nib. Hesab edir\u0259m ki, art\u0131q XXI \u0259srdir, d\u00fcnyan\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si bunu q\u0259bul edib. H\u0259r \u015feyi milli etm\u0259k olar, lakin beyn\u0259lxalq standrtlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131, inki\u015faf\u0131 v\u0259 safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l add\u0131mlar at\u0131r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir. Bu fonda aylar\u0131n adlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si yenid\u0259n m\u00fczakir\u0259 obyekti olub. Bel\u0259 ki, tarixi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda aylar\u0131n adlar\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r f\u0259rqli olub. M\u0259s\u0259l\u0259n, yanvar \u201cocaq\u201d, fevral \u201c\u00e7ill\u0259\u201d, mart \u201cbozay\u201d, aprel \u201c\u00e7i\u00e7\u0259k\u201d, may \u201celat\u201d, iyun \u201cq\u0131zmar\u201d, iyul \u201cb\u00fcrk\u00fc\u201d, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22283,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-22282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idman"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22282"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22282\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22284,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22282\/revisions\/22284"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}