{"id":19745,"date":"2025-07-07T15:02:36","date_gmt":"2025-07-07T15:02:36","guid":{"rendered":"https:\/\/millitv.net\/?p=19745"},"modified":"2025-07-07T15:02:37","modified_gmt":"2025-07-07T15:02:37","slug":"sevdiyi-qiza-gor%C9%99-surgun-edil%C9%99n-sair-onun-az%C9%99rbaycana-g%C9%99lisin%C9%99-kim-mane-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millitv.net\/?p=19745","title":{"rendered":"Sevdiyi q\u0131za g\u00f6r\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259n \u015fair\u00a0&#8211; Onun Az\u0259rbaycana g\u0259li\u015fin\u0259 kim mane oldu?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bu g\u00fcn M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Onun v\u0259fat\u0131ndan 36 il \u00f6t\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kulis.az \u0259sl\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 olan b\u00f6y\u00fck \u015fair M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar\u0131n h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda maraql\u0131 faktlar\u0131 t\u0259qdim edir.<br><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsl ad\u0131 Seyid M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn Behc\u0259ti T\u0259brizi olan M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar 1906-c\u0131 ild\u0259 T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rinin Ba\u011fme\u015f\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259, o zaman\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131ndan Hac\u0131 Mira\u011fa Xo\u015fginabinin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>***<br><br>M\u0259\u015frut\u0259 inqilab\u0131 ill\u0259rind\u0259 ail\u0259si \u015e\u0259hriyar\u0131 Heyd\u0259rbaba da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259 ya\u015fayan n\u0259n\u0259sinin yan\u0131na yollay\u0131r. \u0130nqilab yat\u0131\u015fandan sonra o, ail\u0259sinin yan\u0131na geri qay\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kulis.az\/storage\/news\/upload\/N82231948-71021905_1638433756.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259hriyar\u0131n \u0259d\u0259biyyata mara\u011f\u0131 u\u015faql\u0131q ill\u0259rind\u0259n yaran\u0131b. O, 7 ya\u015f\u0131ndan Az\u0259rbaycan dilind\u0259, 9 ya\u015f\u0131nda is\u0259 farsca \u015feirl\u0259r yazma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Hafizin, M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin q\u0259z\u0259ll\u0259rini oxuyub, onlar\u0131n b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk t\u0259hsilini T\u0259brizin Motahari v\u0259 Tehranda Dar\u00fclf\u00fcnun m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 al\u0131r. Behc\u0259t t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc il\u0259 \u015feirl\u0259r yazma\u011fa ba\u015flay\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259d H\u00fcseyn Tehranda olark\u0259n Behc\u0259t t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u0259y\u0259nmir v\u0259 iki r\u0259k\u0259t namaz q\u0131l\u0131r, sonra Hafizin kitab\u0131 il\u0259 fal a\u00e7\u0131r v\u0259 bundan sonra \u00f6z\u00fcn\u0259 \u015e\u0259hriyar t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<br><br>\u015e\u0259hriyar Tehrana g\u0259ldiyi ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n Ustad \u018fbulh\u0259s\u0259n S\u0259ba il\u0259 tan\u0131\u015f olur, saz (setar) \u00e7alma\u011f\u0131 v\u0259 \u0130ran musiqisinin bir \u00e7ox n\u00f6vl\u0259rini ondan \u00f6yr\u0259nir. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili ba\u015fa \u00e7atandan sonra Tehran universitetinin tibb fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kulis.az\/storage\/news\/upload\/4f662767-fdd4-483c-8d5f-2831c00fce9c_1638433641.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259 S\u00fcr\u0259yya adl\u0131 g\u00f6z\u0259l bir q\u0131za vurulan \u015e\u0259hriyar o q\u0131za \u015feirl\u0259r h\u0259sr edir. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259min vaxt S\u00fcr\u0259yyan\u0131 \u015fah\u0131n qohumlar\u0131ndan olan ba\u015fqa bir n\u0259f\u0259r d\u0259 sevir. Q\u0131z\u0131n v\u0259 \u015fah\u0131n qohumlar\u0131 \u015e\u0259hriyara t\u0259zyiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Universitetin son kursunda \u015fah rejimi onu Ni\u015fapura s\u00fcrg\u00fcn edir. Sevgilisi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259st\u0259l\u0259n\u0259n \u015feirl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259n m\u0259\u015fhuru &#8220;Yar qasidi&#8221; \u015feiri olub ki, sonralara \u015fair bu \u015feiri a\u011flaya-a\u011falaya m\u0259clisl\u0259rd\u0259 deyib. \u015e\u0259hriyar sevgisini bel\u0259 ifad\u0259 edib:<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;S\u00fcr\u0259yyan\u0131n e\u015fqi olmasayd\u0131 men \u015fair yox, h\u0259kim olard\u0131m&#8221;&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 \u015e\u0259hriyar\u0131n s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b kimi onun \u015fah haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 q\u0259sid\u0259d\u0259 \u015fah\u0131 t\u0259nqid etm\u0259si olub. 1937-ci ild\u0259 \u015e\u0259hriyar s\u00fcrg\u00fcnd\u0259n T\u0259briz\u0259 qay\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kulis.az\/storage\/news\/upload\/g_1726644721.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p>20-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan etibar\u0259n o, art\u0131q istedadl\u0131 g\u0259nc \u015fair kimi tan\u0131nma\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u201cMahi s\u0259f\u0259rk\u0259rde\u201d, \u201cTu\u015feyi-s\u0259f\u0259r\u201d, \u201cP\u0259rvan\u0259 d\u0259r at\u0259\u015f\u201d, \u201cQo\u011fayi-qurub\u201d, \u201cBuyi-pirah\u0259n\u201d, \u201cP\u0259rto pay\u0259nde\u201d, \u201cYari q\u0259dim\u201d, \u201cXumari \u015f\u0259bab\u201d, \u201cNaleyi nakami\u201d, \u201c\u015eahidi p\u0259ndari\u201d, \u201c\u015e\u0259k\u0259rin pist\u0259 xamu\u015f\u201d, \u201cTo be man v\u0259 dig\u0259ran\u201d, \u201cNaleyi-noumidi\u201d, \u201cQurubi Ni\u015fabur\u201d, \u201c\u0130ntizar\u201d, \u201c\u018f\u015fki M\u0259ry\u0259m\u201d, \u201c\u015eairi \u0259fsan\u0259\u201d kimi \u0259s\u0259rl\u0259rini yarad\u0131r. \u015e\u0259hriyar\u0131n \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri is\u0259 400 beytlik \u201cT\u0259xti C\u0259m\u015fid\u201d \u0259s\u0259ri olur.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259hriyar 1951-ci ild\u0259 ona b\u00f6y\u00fck m\u0259\u015fhurluq g\u0259tir\u0259n \u201cHeyd\u0259rbabaya salam\u201d \u015feirini yaz\u0131r. Bu poema sabiq Sovetl\u0259r Birliyi xalqlar\u0131n\u0131n 90 faizinin dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 \u00e7ap olunur.<br>\u015eeirin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 is\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 olur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kulis.az\/storage\/news\/upload\/902_1638433683.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p>1952-ci ild\u0259 \u015e\u0259hriyar\u0131n anas\u0131 v\u0259fat edir. \u015eair bundan bir il sonra T\u0259briz\u0259 g\u0259lir v\u0259 qohumlar\u0131 olan \u018fziz\u0259 \u018fmid Xaliqi xan\u0131mla ail\u0259 qurur. Bu evlilikd\u0259n \u015e\u0259hrzad, M\u0259ry\u0259m v\u0259 Hadi adl\u0131 \u00fc\u00e7 \u00f6vlad d\u00fcnyaya g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>1967-ci ild\u0259 n\u0259sx x\u0259tti il\u0259 Quran\u0131 yazma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 onun \u00fc\u00e7d\u0259 bir hiss\u0259sini tamamlay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259hriyar az\u0259rbaycanl\u0131 \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131larla tez-tez m\u0259ktubla\u015f\u0131r, yaz\u0131\u015f\u0131r. Molla P\u0259nah Vaqifin 250 illik yubileyin\u0259 g\u0259lm\u0259yi planla\u015fd\u0131rsa da, buna mane olanlar da tap\u0131l\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyi onun Bak\u0131ya g\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259v\u0259tnam\u0259 g\u00f6nd\u0259rir. Amma d\u0259v\u0259tnam\u0259 \u015e\u0259hriyara yox, ba\u015fqa birin\u0259 \u00e7at\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u015e\u0259hriyar \u00e7ox arzulasa da, Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259 bilmir. Onun g\u0259l\u0259 bilm\u0259m\u0259sind\u0259n m\u0259yus olan h\u0259mkar\u0131 M\u0259mm\u0259d Araz \u201cG\u0259lm\u0259di\u201d adl\u0131 \u015feir d\u0259 yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kulis.az\/storage\/news\/upload\/6778181_613_1638433713.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p>1974-c\u00fc ild\u0259 \u015e\u0259hriyar\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u018fziz\u0259 xan\u0131m d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. \u015eair bu hadis\u0259d\u0259n \u00e7ox sars\u0131l\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u00fc yarad\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 \u0259d\u0259biyyatla ovutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Ustad \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son ill\u0259rind\u0259 Tehranda ya\u015fay\u0131r. Amma \u00e7ox ist\u0259yirdi ki, \u015eiraza gedib Hafizin m\u0259qb\u0259r\u0259sinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fas\u0131n. Bu ist\u0259k onun \u201cEy \u015eiraz\u201d v\u0259 \u201cD\u0259r barqahi S\u0259di\u201d \u015ferl\u0259rind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Amma sonralar bu fikrind\u0259n d\u00f6n\u00fcr. Tehranda ya\u015famaqdan yoruldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn hara ged\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 bir q\u0259rara g\u0259l\u0259 bilmir. Bir g\u00fcn is\u0259 o, he\u00e7 k\u0259s\u0259, h\u0259tta ail\u0259sin\u0259 d\u0259 bildirm\u0259d\u0259n Tehrandan T\u0259briz\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6mr\u00fcn\u00fcn son g\u00fcnl\u0259ri Tehran\u0131n Mehr x\u0259st\u0259xanas\u0131nda yat\u0131r. 1988-ci il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 o, a\u011fciy\u0259r iltihab\u0131 v\u0259 \u00fcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. \u00d6z v\u0259siyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u0259brizd\u0259ki Surxab q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda \u201cM\u0259qb\u0259r\u0259t\u00fc\u015f-\u015f\u00fc\u0259ra\u201dda (\u201c\u015eairl\u0259r m\u0259qb\u0259r\u0259sind\u0259\u201d) d\u0259fn edilir. Onun \u00f6l\u00fcm\u00fc \u0130randa \u201cMilli \u015feir\u201d g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar\u0131n an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Onun v\u0259fat\u0131ndan 36 il \u00f6t\u00fcr. Kulis.az \u0259sl\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 olan b\u00f6y\u00fck \u015fair M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar\u0131n h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda maraql\u0131 faktlar\u0131 t\u0259qdim edir. \u018fsl ad\u0131 Seyid M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn Behc\u0259ti T\u0259brizi olan M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar 1906-c\u0131 ild\u0259 T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rinin Ba\u011fme\u015f\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259, o zaman\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131ndan Hac\u0131 Mira\u011fa Xo\u015fginabinin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. ***M\u0259\u015frut\u0259 inqilab\u0131 ill\u0259rind\u0259 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19746,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-19745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idman"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19745"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19747,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19745\/revisions\/19747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}