{"id":16817,"date":"2024-12-18T13:31:20","date_gmt":"2024-12-18T13:31:20","guid":{"rendered":"https:\/\/millitv.net\/?p=16817"},"modified":"2024-12-18T13:31:21","modified_gmt":"2024-12-18T13:31:21","slug":"kisi-sevdiyi-qadini-q%C9%99tl%C9%99-yetir%C9%99rmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millitv.net\/?p=16817","title":{"rendered":"Ki\u015fi sevdiyi qad\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetir\u0259rmi?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Kulis.az \u00dclvi Bbabasoyun &#8220;A\u015fiq\u0259m, dem\u0259li, varam&#8221; adl\u0131 yeni yaz\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r cinay\u0259t x\u0259b\u0259rl\u0259ri \u00e7ox \u00e7\u0131x\u0131r qar\u015f\u0131ma. Saytlar\u0131n v\u0259 r\u0259q\u0259msal m\u00fchitl\u0259rin alqoritmik maraq dair\u0259si bir l\u0259n\u0259t kimi m\u0259ni izl\u0259yir sanki. Qad\u0131n cinay\u0259tl\u0259ri saytlar\u0131n man\u015fetl\u0259rind\u0259n a\u015f\u0131b-da\u015f\u0131r. Bir \u00e7oxunda g\u0259nc qad\u0131nlard\u0131r qurbanlar. Q\u0131sqancl\u0131q z\u0259mini is\u0259 b\u0259ra\u0259t kimi oxunur ekranlar\u0131n a\u011f yalanlar\u0131nda. Sev\u0259n v\u0259 a\u015fiq olan bir ki\u015fi cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dir? \u0130nanm\u0131ram. Sev\u0259n ki\u015finin b\u0259d\u0259nind\u0259 v\u0259 varl\u0131\u011f\u0131nda aqressiya v\u0259 \u015fidd\u0259t\u0259 yer yoxdur. M\u00fclayimdir. Ki\u015filik hormonlar\u0131 bel\u0259 bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. Yupyum\u015faqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u015fq fiziki hadis\u0259 v\u0259 qanunlar\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini da\u011f\u0131d\u0131r. H\u0259tta v\u0259rdi\u015fl\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u00fc alt\u0131na, alt\u0131n\u0131 da \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7evirir. A\u015fiq oldu\u011fumuz insan\u0131 \u0259n f\u0259rqli, orijinal v\u0259 \u0259v\u0259zedilm\u0259z g\u00f6r\u00fcr\u00fck. E\u015fqin d\u00fcnyas\u0131nda qurba\u011fa \u015fahzad\u0259 ola bilir. Halbuki m\u0259ntiqi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin var oldu\u011fu d\u00fcnyada a\u015fiq qurba\u011fan\u0131n \u015fahzad\u0259liyini isbat etm\u0259lidir. V\u0259 e\u015fq olmayan bir ideal yaratmaqd\u0131r. Olmayan ideala qar\u015f\u0131 arzu, ist\u0259k v\u0259 ehtirasd\u0131r. M\u0259ntiq ehtiras G\u00fcn\u0259\u015finin i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. \u0130\u015f\u0131\u011f\u0131, istiliyi v\u0259 fiziki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etdiyimiz G\u00fcn\u0259\u015f lampas\u0131n\u0131 yand\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u015fq modern f\u0259ls\u0259f\u0259ni yaradan Rene Dekart\u0131n bel\u0259 f\u0259l\u0259yini azd\u0131r\u0131r. Filosof m\u0259ntiqd\u0259n imtina edir. Ancaq filosof m\u0259ntiqi onu bir q\u0259d\u0259r sonra toxtad\u0131r. 1628-ci ild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259n Dekart a\u015fiql\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri Parisd\u0259n qa\u00e7\u0131r. \u018fks halda, Dekart d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 m\u0259ntiq d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn memar\u0131 ola bilm\u0259zdi. E\u015fq is\u0259 m\u0259ntiqin yolunu ba\u011flay\u0131r. Dekart ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 evl\u0259nmir. Niderlanda ged\u0259n Dekart riyaziyyat v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259y\u0259 dair kitablar yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dekart 1649-cu ild\u0259 Stokholma d\u0259v\u0259t edilir. Krali\u00e7a Kristinaya d\u0259rs dem\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Filosof m\u00fchazir\u0259l\u0259rini krali\u00e7an\u0131n yataq ota\u011f\u0131nda deyir. Yataq ota\u011f\u0131nda f\u0259ls\u0259f\u0259? H\u0259l\u0259 bu az deyiliymi\u015f kimi krali\u00e7a Kristina l\u00fcml\u00fct dinl\u0259yir Dekart\u0131. Yox, krlai\u00e7a Dekarta a\u015fiq olmam\u0131\u015fd\u0131. Ancaq filosofun b\u0259d\u0259ni s\u00f6z\u00fcn\u0259 qulaq asm\u0131r. \u00d6z\u00fcnd\u0259n ged\u0259-ged\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 istehsal edir. H\u0259min vaxt \u0130sve\u00e7 saray\u0131n\u0131 bit-bir\u0259 bas\u0131r. Kristina l\u00fct uzan\u0131b d\u0259rs\u0259 qulaq asark\u0259n b\u0259d\u0259nind\u0259ki bitl\u0259ri, bir\u0259l\u0259ri t\u0259mizl\u0259dir. Dekart l\u00fct krali\u00e7aya varl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u00fcbh\u0259 edilm\u0259y\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r rasional \u015fey oldu\u011funu izah edir. Q\u0131sa zamanda filosof depresiyaya d\u00fc\u015f\u00fcr. Aqressiv v\u0259 \u0259s\u0259bi bir adama \u00e7evrilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dekart modern f\u0259ls\u0259f\u0259ni ba\u015flad\u0131r. Klassik fikir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 bunu t\u0259l\u0259b edir:&nbsp;<a target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, dem\u0259li, varam\u201d.<\/a>Modernizm is\u0259 ba\u015fqa bir reall\u0131q t\u0259klif edir. \u201c\u0130r\u0259lil\u0259y\u0259 bilir\u0259m, dem\u0259li, varam\u201d. Modernizm epoxas\u0131nda insan ir\u0259lil\u0259m\u0259k bahas\u0131na b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259ri inkar etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r.<br><br>Postmodern d\u00fcnyada istehlak etm\u0259k, t\u00fck\u0259tm\u0259k v\u0259 yen\u0259 d\u0259 t\u00fck\u0259tm\u0259k yaln\u0131z \u015f\u00fcar deyil, ya\u015fay\u0131\u015f formas\u0131d\u0131r. Ovqatd\u0131r: \u201cAl\u0131\u015f-veri\u015f edir\u0259m, dem\u0259li, varam\u201d. \u0130ndi-2024-c\u00fc ilin q\u00fcrubunda normal zamanlarla vidala\u015f\u0131r\u0131q. Art\u0131q postnormal \u00e7a\u011fday\u0131q. Normal olmayan zamanlar v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259r var qar\u015f\u0131m\u0131zda. H\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259r. Bir g\u0259l\u0259c\u0259k yoxdur, onlarla g\u0259l\u0259c\u0259k. Onlarla ehtimal. Onlarla reall\u0131q. G\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259r \u00e7a\u011f\u0131nda h\u0259r \u015fey nam\u0259lumdur. Ya\u015famaq da, \u00f6lm\u0259k d\u0259. E\u015fq d\u0259, m\u0259ntiq d\u0259.<br><br>Dekart\u0131n a\u011fl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131xaran e\u015fq bel\u0259 daha \u00e7ox vizual anlay\u0131\u015fd\u0131r anormal zamanlarda. Postnormal zamanlar\u0131n Dekart\u0131 bel\u0259 deyir: \u201cPayla\u015f\u0131m edir\u0259m, dem\u0259li, varam&#8221;. \u0130ndi e\u015fq d\u0259, m\u0259ntiq d\u0259, m\u0259ntiqsizlik d\u0259, ehtiras da payla\u015f\u0131l\u0131rsa, m\u00f6vcuddur. Yan\u0131nda v\u0259 \u00fcr\u0259yind\u0259 oldu\u011fumuz insan da, m\u0259kan da payla\u015f\u0131m etdiyimiz m\u00fcdd\u0259tc\u0259 \u201cvar\u201d. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z an v\u0259 m\u0259kan\u0131n g\u00f6z\u0259lliyini duymaqdan da, h\u0259qiq\u0259tini d\u0259rk etm\u0259kd\u0259n d\u0259 z\u0259ruri olan payla\u015fmaqd\u0131r. Payla\u015fma\u011fa fokuslanmaq h\u0259min an\u0131n l\u0259zz\u0259tini d\u0259 r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131r.<br><br>Qay\u0131d\u0131r\u0131q geriy\u0259. \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, dem\u0259li, varam\u201d tezisi s\u0131f\u0131rlan\u0131r. Ya\u015famaq, var olmaq yox, onun kopyas\u0131, sur\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. H\u0259yat\u0131n imitasiyas\u0131 v\u0259 plagiat\u0131 apar\u0131c\u0131 olur. Bodriyar deyir ki, g\u00f6z\u0259l bir b\u0259dii m\u0259tnin elektron formas\u0131 onun \u00f6z\u00fc deyil, sad\u0259c\u0259 \u015f\u0259klidir. Dekart\u0131n da Parisd\u0259n Niderlanda, oradan da \u0130sve\u00e7\u0259 qa\u00e7mas\u0131 ya\u015fama\u011f\u0131n v\u0259 e\u015fqin plagiat\u0131 kimi bir \u015feydir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259li yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0130hsan Oqtay Anar \u201cDumanl\u0131 qit\u0259l\u0259r atlas\u0131\u201d roman\u0131nda Rendekar\u0131n (Rene Dekart) diliyl\u0259 deyir ki,&nbsp;<a target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">x\u0259yal edir\u0259m, dem\u0259li, varam<\/a>. Y\u0259ni bir \u015fair v\u0259 ya yaz\u0131\u00e7\u0131 x\u0259yal d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 h\u0259r \u015feyi v\u0259 h\u0259r k\u0259si var edir. Dekart\u0131n ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 fikir d\u00fcnyas\u0131 bu g\u00fcn vizualla\u015f\u0131b. V\u0259 biz bunun qar\u015f\u0131s\u0131na ke\u00e7\u0259 bilm\u0259rik. H\u0259yat ekranla\u015f\u0131b. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 s\u0259thi olan h\u0259r \u015fey v\u0259 h\u0259r yer monitira \u00e7evril\u0259c\u0259k. \u0130nsan bel\u0259. \u0130nsan b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259ri (sevgini, e\u015fqi, nifr\u0259ti, q\u0131sqancl\u0131\u011f\u0131) payla\u015f\u0131r v\u0259 payla\u015facaq. Payla\u015f\u0131mlar o q\u0259d\u0259r m\u0259zmunlu olmal\u0131d\u0131r ki, monitor insan klassik, modern, postmodern v\u0259 postnormal zamanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u015f\u0259kil kimi \u0259ks etdirm\u0259sin. \u00d6z\u00fc olsun. \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259kil kimi imitasiyalar says\u0131z-hesabs\u0131z cinay\u0259tl\u0259r\u0259 r\u0259vac verir. \u015e\u0259kil kimi d\u0259 bax\u0131b ke\u00e7irik h\u0259min cinay\u0259tl\u0259r\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259yat\u0131m\u0131z h\u0259mi\u015f\u0259 iki fikirin \u00fcst\u00fcnd\u0259 m\u0259nalan\u0131b. \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, dem\u0259li, varam\u201d elmi diri saxlay\u0131b. Elm h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 daha komfortlu edib v\u0259 edir. \u201cX\u0259yal edir\u0259m, dem\u0259li, varam\u201dla s\u0259n\u0259t var olub. S\u0259n\u0259t is\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Qay\u0131daq Dekart\u0131n v\u0259 a\u015fiq olmaql\u0131\u011f\u0131 haqda hekay\u0259tin yan\u0131na. Dekart 1650-ci ilin soyuq fevral gec\u0259sind\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. G\u00f6r\u0259s\u0259n, e\u015fqd\u0259n \u00f6l\u00fcr? Yoxsa ehtirasdan? Ya da ki, \u0259s\u0259bd\u0259n \u0259li-aya\u011f\u0131 yer, dili-a\u011fz\u0131 s\u00f6z tutmurdu.<br><br>54 ya\u015f\u0131nda y\u0131x\u0131laraq \u00f6lm\u0259si h\u0259yat\u0131n, yox, yox, \u00f6l\u00fcm\u00fcn m\u0259z\u0259si idi. Filosof krali\u00e7a Kristinan\u0131n e\u015fqd\u0259n, m\u0259ntiqd\u0259n v\u0259 var olmaqdan uzaq olan d\u00fcnyas\u0131nda n\u0259f\u0259s ala bilmir. E\u015fqin m\u0259ntiqsizliyi m\u0259ntiqin m\u0259ntiqini \u00fcst\u0259l\u0259yir. D\u00fcnyada he\u00e7 bir qanun yoxdur. V\u0259rdi\u015fl\u0259r var, v\u0259rdi\u015fl\u0259ri is\u0259 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunu \u00f6lm\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l etm\u0259liyik. Bilirik ki, \u00fcr\u0259k dayanandan sonra beyin yar\u0131m saat enerji kimi m\u00f6vcud olur. Daha sonra h\u0259yat\u0131 yenid\u0259n yoxlamaq \u015fans\u0131m\u0131z qalm\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259yat\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 kimi ya\u015famaqdan qa\u00e7maqdan savay\u0131 yolumuz yoxdur. T\u0259cr\u00fcb\u0259 kimi ya\u015fanan, imitisayiya edil\u0259n \u00f6m\u00fcrl\u0259r b\u0259s deyiliymi\u015f kimi cinay\u0259tl\u0259r d\u0259 bir yandan h\u00fccum edir \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Dekart kimi sevm\u0259k v\u0259 sevilm\u0259kd\u0259n qorxmaq laz\u0131m deyil. S\u0259naye inqilab\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k texnologiya d\u00f6vr\u00fc \u00f6z\u00fcn\u00fc yox edir, t\u00fck\u0259dir. Y\u00fcks\u0259k texnologiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 aqressiv m\u0259m\u0259li h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131ndan bir \u015fey \u00e7\u0131xmaz. Biz\u0259 fiziki v\u0259 psixoloji \u015fidd\u0259td\u0259n uzaq insan beyni g\u0259r\u0259kdir. Bel\u0259 bir insan deyir: \u201cA\u015fiq\u0259m, dem\u0259li, varam\u201d.<br><br>Dekart\u0131n n\u0259\u015fi 1666-c\u0131 ild\u0259 a\u015fiql\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri Paris\u0259 apar\u0131l\u0131r. V\u0259 art\u0131q e\u015fqin ona he\u00e7 bir z\u0259r\u0259ri ola bilm\u0259zdi.&nbsp;Sev\u0259n v\u0259 a\u015fiq olan insan h\u0259m d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u0130nc\u0259 v\u0259 z\u0259rif add\u0131mlar at\u0131r. Bitkil\u0259rin dinclik v\u0259 rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kulis.az \u00dclvi Bbabasoyun &#8220;A\u015fiq\u0259m, dem\u0259li, varam&#8221; adl\u0131 yeni yaz\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir. Son g\u00fcnl\u0259r cinay\u0259t x\u0259b\u0259rl\u0259ri \u00e7ox \u00e7\u0131x\u0131r qar\u015f\u0131ma. Saytlar\u0131n v\u0259 r\u0259q\u0259msal m\u00fchitl\u0259rin alqoritmik maraq dair\u0259si bir l\u0259n\u0259t kimi m\u0259ni izl\u0259yir sanki. Qad\u0131n cinay\u0259tl\u0259ri saytlar\u0131n man\u015fetl\u0259rind\u0259n a\u015f\u0131b-da\u015f\u0131r. Bir \u00e7oxunda g\u0259nc qad\u0131nlard\u0131r qurbanlar. Q\u0131sqancl\u0131q z\u0259mini is\u0259 b\u0259ra\u0259t kimi oxunur ekranlar\u0131n a\u011f yalanlar\u0131nda. Sev\u0259n v\u0259 a\u015fiq olan bir &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16818,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-16817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16817"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16819,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16817\/revisions\/16819"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}