{"id":16157,"date":"2024-11-05T14:29:17","date_gmt":"2024-11-05T14:29:17","guid":{"rendered":"https:\/\/millitv.net\/?p=16157"},"modified":"2024-11-05T14:29:19","modified_gmt":"2024-11-05T14:29:19","slug":"qadinlar-goz%C9%99l-olmaq-ist%C9%99yirs%C9%99-bu-dediyimi-etsin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millitv.net\/?p=16157","title":{"rendered":"&#8220;Qad\u0131nlar g\u00f6z\u0259l olmaq ist\u0259yirs\u0259, bu dediyimi etsin&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kim R\u0259\u015fid Mahmudovun&nbsp;<a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/axar.az\/news\/kult\/\" rel=\"noreferrer noopener\">Kult.az<\/a>-a m\u00fcsahib\u0259si:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; R\u0259\u015fid m\u00fc\u0259llim, \u201cAutizm sa\u011falan x\u0259st\u0259likdir\u201d deyirsiniz, bu da rezorans do\u011furub&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; D\u00fcz deyir\u0259m, el\u0259dir. N\u0259inki autizm, a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 sa\u011falmayan x\u0259st\u0259lik yoxdur. Televizora bax\u0131rsanm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Xeyr. Siz \u00f6z\u00fcn\u00fcz d\u0259 televiziyada demi\u015fdiniz ki, efirl\u0259rimiz pis g\u00fcnd\u0259dir, baxmay\u0131n.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; O d\u00fczd\u00fc, amma normal verili\u015fl\u0259r d\u0259 olur, onlara bax\u0131n. M\u0259n 17 ildir televizordan bar-bar ba\u011f\u0131r\u0131ram ki, adamlar\u0131m\u0131zda yod \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r, yod. Bu, bilirs\u0259nmi n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Bilmir\u0259m\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Yod \u00e7at\u0131\u015fmayanda insanda piyl\u0259nm\u0259 gedir, k\u00f6k\u0259lir. G\u00f6r\u00fcrs\u0259nmi adamlar\u0131m\u0131z nec\u0259 k\u00f6k\u0259lirl\u0259r? Sa\u00e7lar\u0131 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr, d\u0259ril\u0259ri qurula\u015f\u0131r, yadda\u015fla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri d\u0259 \u00e7oxal\u0131r, immunitetl\u0259ri z\u0259ifl\u0259yir. Bu da x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r. Bizim torpa\u011f\u0131n havas\u0131nda-suyunda yod yoxdur. M\u0259n bunu dem\u0259kd\u0259n yoruldum. Adamlar g\u0259r\u0259k buna diqq\u0259t el\u0259sinl\u0259r. Ham\u0131 e, ham\u0131. T\u0259k ki\u015fil\u0259r yox, el\u0259 qad\u0131nlar da. \u0130st\u0259mirl\u0259r g\u00f6z\u0259l qals\u0131nlar? \u0130stifad\u0259 el\u0259sinl\u0259r d\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Niy\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r bu c\u00fcr probleml\u0259r olmurdu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Niy\u0259 olmurdu ki! H\u0259mi\u015f\u0259 olub. Qoy, elmi t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 deyim. \u201cTiroid hormonlar\u0131\u201d deyil\u0259n hormon var. Onlar\u0131n sintezi \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259 \u201ciz elementi\u201ddir. Yod \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada neonatal v\u0259 u\u015faql\u0131qda beyin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin \u0259n \u00e7ox g\u00f6r\u00fcl\u0259n, qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n bir s\u0259b\u0259bidir. Yod bir \u00e7ox qidalarda olsa da, b\u00fct\u00fcn torpaqlarda eyni miqdarda olmur. M\u0259s\u0259l\u0259n, bizd\u0259 d\u0259 yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; B\u0259s harada olur, nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130odin \u015f\u0259klind\u0259 olan yodun \u00e7ox hiss\u0259si okeanlarda olur, burada yodid ionlar\u0131 elementar yoda q\u0259d\u0259r azal\u0131r, daha sonra da atmosfer\u0259 daxil olur v\u0259 ya\u011f\u0131\u015f vasit\u0259si il\u0259 yer\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bununla da yodu torpaqlara \u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u0130ndi insanlar neyl\u0259sin ki, co\u011frafi \u015f\u0259raitimiz bel\u0259dir\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Dey\u0259c\u0259m, s\u0259birli ol. Yod \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox daxili, da\u011fl\u0131q v\u0259 tez-tez da\u015fq\u0131n olan \u0259razil\u0259rd\u0259 olur. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nim dediyim, t\u0259klif el\u0259diyim \u201cionla\u015fm\u0131\u015f yod\u201d var. Bax, bunu istifad\u0259 el\u0259sinl\u0259r. B\u0259s \u00f6z\u00fcm\u00fc niy\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u0259m ki, ay camaat, bundan istifad\u0259 edin!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Autizm\u0259 d\u0259 yol a\u00e7\u0131r bu problem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; B\u0259s n\u0259? Autizm geni\u015f m\u0259s\u0259l\u0259dir, ilkin olaraq bunlar\u0131 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. H\u0259l\u0259 \u0259n sad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 budur. B\u0259d\u0259nd\u0259 olan yod \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 t\u0259p\u0259d\u0259n d\u0131rna\u011fa q\u0259d\u0259r t\u0259sir edir. Bunlar elmdir, elm. Bizimkil\u0259r d\u0259 elmi apar\u0131b d\u0259fn edibl\u0259r q\u0259biristanl\u0131qda. T\u0259kc\u0259 autizm\u0259 yox, \u015fizofreniya v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131r. Orqanizmd\u0259 t\u00fckd\u0259n tutmu\u015f d\u0131rna\u011fa q\u0259d\u0259r t\u0259sir ed\u0259n yegan\u0259 hormon tiroksindir. Yod \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox bu hormona t\u0259sir edir ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259 autizm kimi x\u0259st\u0259likl\u0259r yaran\u0131r. 2020-ci ild\u0259n aliml\u0259r \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, b\u0259d\u0259nd\u0259 qalan yod hara gedir? H\u0259l\u0259 d\u0259 elm\u0259 tam olaraq m\u0259lum deyil.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Deyirl\u0259r ki, autizm sindromdur, x\u0259st\u0259lik yox\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Desinl\u0259r d\u0259. H\u0259r\u0259 bir s\u00f6z deyir. Amma n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 deyirl\u0259r? Hardan bilirl\u0259r? Ham\u0131s\u0131 elmlidirmi? Hans\u0131 \u0259saslar\u0131 var? \u00d6zl\u0259rini m\u0259nd\u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 hesab edirl\u0259r?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Daha \u00e7ox la\u011f edirl\u0259r\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; M\u0259ni la\u011fa qoyurlar, sa\u011f olsunlar, amma he\u00e7 olmasa, gedib elm d\u0259 \u00f6yr\u0259nsinl\u0259r. Onda g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r ki, m\u0259n d\u00fcz deyir\u0259m. Kim inanm\u0131r, g\u0259lsin, \u015f\u0259xs\u0259n izah edim, g\u00f6st\u0259rim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Autizm x\u0259st\u0259liyini m\u00fcail\u0259c\u0259 ed\u0259n\u0259 g\u0259r\u0259k Nobel versinl\u0259r ax\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Nobel laz\u0131m deyil, e\u015fitsinl\u0259r, b\u0259sdir. La\u011f el\u0259m\u0259kl\u0259 bir \u015fey olas\u0131 deyil.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Sizin \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn autizmd\u0259n sa\u011faltd\u0131n\u0131z insan var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Sa\u011fald\u0131ram da. Onu deyim ki, bu proses \u201col\u201d dey\u0259nd\u0259 olan proses deyil. Autizmin n\u00f6vl\u0259ri var. Y\u00fcng\u00fcl olur, a\u011f\u0131r olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00f6rd ya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011fa iki il, s\u0259kkiz ya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011fa d\u00f6rd il m\u00fcalic\u0259 laz\u0131md\u0131r. Amma \u0259lav\u0259 olaraq, sistemli m\u00fcalic\u0259 d\u0259 edilm\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, loqopedl\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcalic\u0259. Autizmin \u0259lam\u0259tl\u0259ri \u00e7ox a\u00e7\u0131qd\u0131r, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, onlara autizmli u\u015faqlarda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 zaman\u0131 keyfiyy\u0259t poz\u011funlu\u011fu, \u00fcnsiyy\u0259t problemi, m\u0259hdud f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r v\u0259 eyni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda xeyli autizm m\u0259rk\u0259zl\u0259ri var. Onlar niy\u0259 sa\u011falda bilmir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130ndi kim n\u0259 ist\u0259s\u0259, a\u00e7a bil\u0259r. Saxta diplomlarla o q\u0259d\u0259r m\u0259rk\u0259zl\u0259r a\u00e7\u0131rlar ki! M\u0259n bilmir\u0259m onlar n\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. O c\u00fcr m\u0259rk\u0259zl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti b\u0259llidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; B\u0259llidir, y\u0259ni, f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; O c\u00fcr m\u0259rk\u0259zl\u0259rin \u0259sas f\u0259aliyy\u0259ti u\u015faqlar\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259d\u0259r haz\u0131rlamaqd\u0131r, onlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259rdi\u015fl\u0259r yaratmaqd\u0131r. Tam sa\u011faldacaqlar\u0131n\u0131 dey\u0259n varsa, h\u0259, f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131d\u0131r. Autizmli u\u015faqlar\u0131n m\u00fcalic\u0259si ancaq tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 deyil, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, evd\u0259, ba\u011f\u00e7ada da apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Burada psixoloq konsultasiyas\u0131 da vacibdir. Bu el\u0259 x\u0259st\u0259likdir ki, u\u015faqlar\u0131n da, valideynl\u0259rin d\u0259 psixikas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Autizmi \u201cdahilik sindorumu\u201d da adland\u0131r\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; H\u0259, do\u011frudur, o c\u00fcr u\u015faqlarda f\u0259rqli, x\u00fcsusi istedadlar da ola bilir. Bir s\u00f6zl\u0259, inan\u0131n, \u0259min olun, dedikl\u0259rim\u0259 \u0259m\u0259l edin. M\u0259n bunlar\u0131 \u00f6z\u00fcmd\u0259n demir\u0259m, bunlar\u0131 m\u0259n\u0259 elm deyir, bildiyim elmi d\u0259 sizl\u0259r\u0259, x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kim R\u0259\u015fid Mahmudovun&nbsp;Kult.az-a m\u00fcsahib\u0259si: &#8211; R\u0259\u015fid m\u00fc\u0259llim, \u201cAutizm sa\u011falan x\u0259st\u0259likdir\u201d deyirsiniz, bu da rezorans do\u011furub&#8230; &#8211; D\u00fcz deyir\u0259m, el\u0259dir. N\u0259inki autizm, a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 sa\u011falmayan x\u0259st\u0259lik yoxdur. Televizora bax\u0131rsanm\u0131? &#8211; Xeyr. Siz \u00f6z\u00fcn\u00fcz d\u0259 televiziyada demi\u015fdiniz ki, efirl\u0259rimiz pis g\u00fcnd\u0259dir, baxmay\u0131n. &#8211; O d\u00fczd\u00fc, amma normal verili\u015fl\u0259r d\u0259 olur, onlara bax\u0131n. M\u0259n 17 ildir televizordan bar-bar &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16158,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,3],"tags":[],"class_list":["post-16157","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqazin","category-olke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16159,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16157\/revisions\/16159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}