{"id":15447,"date":"2024-09-27T10:41:30","date_gmt":"2024-09-27T10:41:30","guid":{"rendered":"https:\/\/millitv.net\/?p=15447"},"modified":"2024-09-27T10:41:32","modified_gmt":"2024-09-27T10:41:32","slug":"minimum-%C9%99m%C9%99khaqqi-400-pensiya-330-manat-olacaq-qazil%C9%99rin-muavin%C9%99ti-2-d%C9%99f%C9%99-artir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millitv.net\/?p=15447","title":{"rendered":"Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 400, pensiya 330 manat olacaq &#8211;\u00a0Qazil\u0259rin m\u00fcavin\u0259ti 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Milli M\u0259clisin deputat\u0131, iqtisad\u00e7\u0131-alim \u018fli M\u0259simli&nbsp;<a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/teleqraf.com\/\" rel=\"noreferrer noopener\">Teleqraf.com<\/a>-un suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Onunla m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Prezident \u0130lham \u018fliyevin VII \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisin ilk iclas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 toxundu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u0259sas n\u00fcanslar\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin VII \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisin ilk iclas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 \u00f6lk\u0259miz, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z region v\u0259 beyn\u0259lxalq kontekstd\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxundu v\u0259 konkret \u00e7ox vacib, \u00fcnvanl\u0131 mesajlar verdi. Prezident bildirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u00fcz\u0259rind\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u00f6lk\u0259mizin h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Bu kontekstd\u0259 Prezident \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda yax\u0131n v\u0259 orta perspektiv \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 suverenliyini qoruyub saxlan\u0131lmas\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259halimizin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min edilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qamlar\u0131n\u0131 ortaya qoydu. H\u0259min maqamlar aras\u0131nda h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131, bununla paralel olaraq, yerli h\u0259rbi s\u0259naye kompleksimizin daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 bu \u0259sasda h\u0259m h\u0259rbi texnika bax\u0131m\u0131ndan xaricd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 ixrac potensial\u0131n\u0131n artr\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259rbi texnika ixrac\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u0259sas prioritetl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ideoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlin t\u0259min edilm\u0259si, g\u0259nc n\u0259slin milli ruhda b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si, Erm\u0259nistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n prinsipial m\u00f6vqeyi v\u0259 s\u0259yl\u0259ri v\u0259 s. bu kimi vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxundu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qamlar\u0131 bir daha g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259si hans\u0131 amill\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2018\/12\/27\/eli_mesimli.jpg\" title=\"\">&#8211; Prezidentin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda \u0259sas diqq\u0259t h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ls\u0259 d\u0259, h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi potensial\u0131 v\u0259 inki\u015faf dinamikas\u0131 il\u0259 v\u0259hd\u0259td\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirdi ki, h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz olmasa, biz he\u00e7 bir m\u00fcst\u0259vid\u0259 &#8211; n\u0259 iqtisadi, n\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 u\u011fur qazana bilm\u0259rik. Hesab edir\u0259m ki, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 30 illik i\u015f\u011fal bunu \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Bizim h\u0259rbi imkan\u0131m\u0131z, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz olmasayd\u0131, he\u00e7 vaxt torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad ed\u0259 bilm\u0259zdik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259l\u0259r icra edilm\u0259lidir ki, biz daim inki\u015fafda olaq, \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131raq v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n bundan sonra da t\u0259hl\u00fck\u0259siz h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259k. B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k v\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan i\u015fl\u0259ri davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc yet\u0259rinc\u0259 iqtisadi imkanlara malik olmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Prezident g\u0259l\u0259n il \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 pensiyalar\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Bu art\u0131mlar n\u0259 q\u0259d\u0259r insan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 art\u0131mlar\u0131n hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirib ki, bizim g\u0259l\u0259c\u0259k planlar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259ll etm\u0259k, o c\u00fcml\u0259d\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat daim inki\u015faf etm\u0259lidir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 2018-ci ild\u0259n bu yana d\u00f6rd sosial islahatlar paketi h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu sosial islahatlar paketinin m\u0259bl\u0259\u011fi 7 milyard manatd\u0131r v\u0259 bu, 4 milyon insan\u0131 \u0259hat\u0259 edib. G\u0259l\u0259n ild\u0259n minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 minimum pensiya yen\u0259 d\u0259 art\u0131r\u0131lacaq. R\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, 2025-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259 yeni art\u0131mlar 2 milyondan art\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 2023-c\u00fc il yanvar\u0131n 1-d\u0259n Az\u0259rbaycanda minimum ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 300 manatdan 345 manata, minimum pensiya is\u0259 240 manatdan 280 manata qald\u0131r\u0131l\u0131b. T\u0259bii ki, haz\u0131rk\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259r fonunda ist\u0259r 345 manatl\u0131q minimum ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 280 manatl\u0131q minimum pensiya h\u0259min kateqoriyaya aid insanlar\u0131n minimum s\u0259viyy\u0259d\u0259 bel\u0259 ya\u015famas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli deyil. Haz\u0131rda h\u00f6kum\u0259td\u0259 2025-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin m\u00fczakir\u0259l\u0259ri gedir. \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n r\u0259smi a\u00e7\u0131qlamaya g\u00f6r\u0259, bu il noyabr\u0131n 1-d\u0259k nazirlik t\u0259r\u0259find\u0259n minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259r haz\u0131rlanaraq t\u0259qdim olunacaq. Bu, 2025-ci ilin B\u00fcdc\u0259 Z\u0259rfi s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapacaq. G\u0259l\u0259n il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 sosial t\u0259minat \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259r\u0259 4 milyard 998 milyon manat ayr\u0131lmas\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu, 2024-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 607 milyon manat v\u0259 ya 13,8 faiz \u00e7oxdur. H\u0259min r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dem\u0259k olar ki, sosial m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 sosial t\u0259minat \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259rin d\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131 \u0259m\u0259k haqq\u0131, pensiya, m\u00fcavin\u0259tl\u0259r sah\u0259sind\u0259 k\u0259skin art\u0131m h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli deyil. H\u0259l\u0259lik g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259 z\u0259rfi Milli M\u0259clis\u0259 daxil olmad\u0131\u011f\u0131ndan, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 minimum pensiyan\u0131n h\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 konkret r\u0259q\u0259m dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Amma minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 minimum pensiyan\u0131n art\u0131m dinamikas\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k t\u0259xmin etm\u0259k olar ki, b\u00fcdc\u0259 z\u0259rfind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapan r\u0259q\u0259ml\u0259r minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 \u00fczr\u0259 400 manat \u0259traf\u0131nda, minimum pensiya is\u0259 320-330 manat civar\u0131nda ola bil\u0259r. Amma sosial sferada q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015f haz\u0131rk\u0131 reall\u0131qlar \u015f\u0259raitind\u0259 bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 art\u0131mlar\u0131 q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab etm\u0259k olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u018fm\u0259khaqq\u0131 v\u0259 pensiyalar\u0131n art\u0131m\u0131 \u00fcmumilikd\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131laya bil\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Art\u0131q minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 minimum pensiyan\u0131n son art\u0131m\u0131 vaxt\u0131ndan 2 il\u0259 yax\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7ir. H\u0259min m\u00fcdd\u0259td\u0259 qiym\u0259tl\u0259r xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u0259halinin daha \u00e7ox i\u015fl\u0259tdiyi mal v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259rl\u0259ri daha y\u00fcks\u0259k templ\u0259rl\u0259 art\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu d\u0259f\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131, pensiya, m\u00fcavin\u0259t v\u0259 dig\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 ifad\u0259 olunmas\u0131n\u0131 vacib hesab edirik. Onu da x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 pensiyalar\u0131 art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 r\u0259smi m\u0259lumatlar veril\u0259n kimi monopolistl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n \u0259lalt\u0131lar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ri qald\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bu ilin s\u0259kkiz ay\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, inflyasiya 3,5 faiz olub v\u0259 ilin sonuna q\u0259d\u0259r bir q\u0259d\u0259r d\u0259 artacaq. Amma bu r\u0259q\u0259m 500-d\u0259n art\u0131q mal v\u0259 m\u0259hsul \u0259sas\u0131nda hesablanan inflyasiya g\u00f6st\u0259ricisidir. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, azt\u0259minatl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259, 300-500 manat m\u0259vacibi olanlar h\u0259min 500 n\u00f6v mal v\u0259 m\u0259hsulun \u0259ks\u0259riyy\u0259tini ala bilm\u0259z v\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici onlara aid deyil. Ot\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 r\u0259smi inflyasiya g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fs\u0259 d\u0259, \u0259halinin daha \u00e7ox i\u015fl\u0259tdiyi mal v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 art\u0131m\u0131n davam edir. Azt\u0259minatl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259 \u0259sas t\u0259l\u0259bat mallar\u0131 al\u0131r ki, onlar\u0131n qiym\u0259ti durmadan art\u0131r. \u018fg\u0259r \u0259halinin daha \u00e7ox i\u015fl\u0259tdiyi mal v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131n\u0131n\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 s\u00fcni qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n (t\u0259bii qiym\u0259t art\u0131m\u0131 qanunauy\u011fun amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olur v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131al\u0131nmazd\u0131) qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqdan \u00f6tr\u00fc t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259, \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 pensiyan\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r artaca\u011f\u0131 el\u0259 bir \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131mayacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu y\u00f6nd\u0259 aidiyyat\u0131 orqanlar\u0131 R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin g\u00fcc\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 kiml\u0259r\u0259 \u015famil edil\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259halinin say\u0131 5 milyon n\u0259f\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259dir. Bunlar\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259 biri, y\u0259ni 1,7 milyon n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7oxu r\u0259smi \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlamalarda bildirilir ki, bu q\u0259rar n\u0259tic\u0259sind\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 alan v\u0259 maa\u015f\u0131 Vahid Tarif C\u0259dv\u0259li (VTC) \u0259sas\u0131nda hesablanan t\u0259qrib\u0259n 700 min n\u0259f\u0259rin (600 min n\u0259f\u0259rd\u0259n art\u0131q r\u0259q\u0259mi d\u0259 i\u015fl\u0259dilir) maa\u015f\u0131 artacaq. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259n sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259yinin \u00f6d\u0259nilm\u0259sinin Vahid Tarif C\u0259dv\u0259li \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259yin \u00f6d\u0259nilm\u0259sinin 1-ci d\u0259r\u0259c\u0259sinin ayl\u0131q tarif (v\u0259zif\u0259) maa\u015f\u0131 345 manat, 10-cu d\u0259r\u0259c\u0259sinin ayl\u0131q tarif (v\u0259zif\u0259) maa\u015f\u0131 497 manat, sonuncu, y\u0259ni 19-cu d\u0259r\u0259c\u0259sinin ayl\u0131q tarif (v\u0259zif\u0259) maa\u015f\u0131 is\u0259 1125 manatd\u0131r. Minimum ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131ndak\u0131 art\u0131m Vahid Tarif C\u0259dv\u0259li \u00fczr\u0259 1-ci d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n 19-c\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259si \u00fczr\u0259 maa\u015f alanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n \u0259m\u0259khaqlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. \u00d6z\u0259l sektorda is\u0259 he\u00e7 k\u0259s minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 maa\u015f ver\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n orta \u0259m\u0259khaqq\u0131na nisb\u0259tinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gedi\u015fini q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab etm\u0259k olarm\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan 1992-ci ild\u0259n &#8220;\u0130qtisadi sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlar haqq\u0131nda&#8221; beyn\u0259lxalq pakta qo\u015fulub. H\u0259min pakt\u0131n 7-ci madd\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259xsin \u0259m\u0259khaqq\u0131s\u0131 onun v\u0259 ail\u0259sinin layiqli h\u0259yat t\u0259rzini t\u0259min etm\u0259lidir. Eyni zamanda Az\u0259rbaycan 2004-c\u00fc ild\u0259 Avropa Sosial Xartiyas\u0131na qo\u015fulub. H\u0259min Xartiyan\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc madd\u0259sinin birinci b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n, layiqli \u0259m\u0259khaqq\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n 60 faizind\u0259n az olmamal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin strategiyada bu y\u00f6nd\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu h\u0259d\u0259f minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131 60 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Son 10 ild\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131b v\u0259 orta \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n 24 faizind\u0259n 34 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. On il \u0259rzind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan bu n\u0259tic\u0259ni m\u00fcsb\u0259t dinamika kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirm\u0259k olsa da, q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab etm\u0259k olmaz. S\u00f6z\u00fcged\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 istinad etm\u0259kl\u0259 bu ilin 7 ay\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ets\u0259k, minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131 345 manat yox, 600 manat olmal\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, bu il minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n bir d\u0259f\u0259y\u0259 h\u0259min s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Amma 2024-c\u00fc ilin b\u00fcd\u0259s\u0259sinin yax\u015f\u0131 baza yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini vacib hesab edirik. Bundan \u00f6tr\u00fc h\u00f6k\u00fcm\u0259t qar\u015f\u0131dak\u0131 ild\u0259n ba\u015flayaraq birba\u015fa olmasa da, m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131 orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n 60 faizin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259kind\u0259n daha iri miqyaslarla add\u0131mlar atmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; G\u0259l\u0259n il \u00f6lk\u0259d\u0259 pensiya art\u0131m\u0131 orta hesabla n\u0259 q\u0259d\u0259r ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu ilin 1 iyul tarixin\u0259 olan r\u0259smi statistik m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunda 1,1 milyon pensiya\u00e7\u0131 qeydiyyatdad\u0131r. Bu da \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 11 faizin\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Onlar\u0131n 64,4 faizi ya\u015fa, 23,3 faizi \u0259lilliy\u0259, 12,3 faizi is\u0259 ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya al\u0131r. T\u0259yin olunmu\u015f ayl\u0131q pensiyalar\u0131n orta m\u0259bl\u0259\u011fi \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 13 faiz artaraq 491 manat t\u0259\u015fkil etib\u015f v\u0259 orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n 49 faizi s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Az\u0259rbaycan Prezidentinin 2024-c\u00fc il 5 fevral tarixli 4291 n\u00f6mr\u0259li s\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n 2024-c\u00fc ilin 1 yanvar tarixind\u0259n orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n illik art\u0131m tempin\u0259 uy\u011fun olaraq b\u00fct\u00fcn n\u00f6v \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131 indeksl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k 11,2 faiz art\u0131r\u0131l\u0131b. Bu ilin 8 ay\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 8,3 faiz art\u0131b. 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n yekun art\u0131m tempi 2025-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 elan edil\u0259c\u0259k. \u018fhalinin azt\u0259minatl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 maa\u015fl\u0131lar\u0131n, pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259r hiss\u0259sinin, m\u00fcavin\u0259t alanlar\u0131n v\u0259 sair bu kimi kateqoriyaya aid olan insanlar\u0131n g\u0259lirl\u0259ri qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tin\u0259 uy\u011fun g\u0259lmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 11 faizd\u0259n az artsa, onda \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131 indeksl\u0259\u015fdiril\u0259rk\u0259n orta illik \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131m tempi il\u0259 yana\u015f\u0131 2022-ci ild\u0259 oldu\u011fu kimi bu d\u0259f\u0259 d\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq 200 manatl\u0131q maddi yard\u0131m\u0131n da t\u0259krar olunmas\u0131n\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edirik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Minimum pensiya art\u0131m\u0131 ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin 240 manatdan 280 manata \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 minimum m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pensiya alanlar\u0131n say\u0131 da son 1 il \u0259rzind\u0259 65 min n\u0259f\u0259rd\u0259n 100 min\u0259 \u00e7at\u0131b. H\u0259min m\u0259ntiql\u0259 minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi artandan sonra g\u0259l\u0259n il minimum m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pensiya alanlar\u0131n say\u0131 da ona yax\u0131n nisb\u0259td\u0259 yenid\u0259n artacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Minimum pensiyan\u0131n artmas\u0131 ya\u015fa g\u00f6r\u0259 m\u00fcavin\u0259tin d\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7a bil\u0259rmi v\u0259 art\u0131m\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r olmas\u0131 m\u0259qbul hesab olunur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u201c\u018fm\u0259k pensiyalar\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanuna g\u00f6r\u0259, 65 ya\u015f\u0131na \u00e7atandan sonra v\u0259t\u0259nda\u015flara ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pensiya t\u0259yin edil\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259r m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar pensiya ala bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 65 il ya\u015famaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m\u00e7inin ya 25 il i\u015f staj\u0131na malik olmal\u0131, ya da minimum pensiya kapital\u0131 toplamal\u0131d\u0131r. Qanuna g\u00f6r\u0259, minimum pensiya kapital\u0131 minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin 144 qat\u0131na (12 illik miqdar) b\u0259rab\u0259rdir. Minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi 240 manat olanda \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum pensiya kapital\u0131 34 min 560 manata b\u0259rab\u0259r idis\u0259 minimum pensiya 40 manat art\u0131r\u0131b 280 manata \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra minimum pensiya kapital\u0131 t\u0259l\u0259bi 40 min 320 manat olub. Bu o dem\u0259kdir ki, art\u0131q 25 il i\u015f staj\u0131 olmayanlar pensiyaya \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 57 600 manat daha \u00e7ox pensiya kapital\u0131 toplamal\u0131d\u0131r. Bu minvalla minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin 40 manat art\u0131m qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda minimum pensiya kapital\u0131 t\u0259l\u0259bi 6 min manata yax\u0131n art\u0131r. Bu bax\u0131mdan pensiyan\u0131n minimum m\u0259bl\u0259\u011finin art\u0131m\u0131 pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n bir hiss\u0259sinin pensiyaya \u00e7\u0131xmaq \u015fans\u0131n\u0131 azaldacaq. \u00c7\u00fcnki yeni ild\u0259n art\u0131q 40 min 320 manatdan t\u0259qrib\u0259n 6 min manat \u00e7ox pensiya kapital\u0131 t\u0259l\u0259b olunacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bel\u0259 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f 220 manatl\u0131q qocal\u0131q pensiyasi adland\u0131r\u0131lan ya\u015fa g\u00f6r\u0259 m\u00fcavin\u0259t d\u0259 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r bu il ehtiyac meyar\u0131 270 manatd\u0131rsa, 2025-ci ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricinin d\u0259 artaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla ya\u015fa g\u00f6r\u0259 m\u00fcavin\u0259t 270 manat\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259n ilin ehtiyac meyar\u0131 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f minimumu s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri hesab edirik. Eyni zamanda onu da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, el\u0259 sosial-iqtisadi xarakterli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131n h\u0259llinin yubad\u0131lmas\u0131 bumeranq effekti yarad\u0131. Bu kimi hallar getdikc\u0259 daha \u00e7ox naraz\u0131l\u0131q yarad\u0131r v\u0259 daha \u00e7ox x\u0259rc t\u0259l\u0259b edir. C\u0259miyy\u0259td\u0259 daha \u00e7ox g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tiril\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 veteranlara veril\u0259n 80 manatl\u0131q m\u00fcavin\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sind\u0259n r\u0259smi m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 2023-c\u00fc il oktyabr\u0131n 1-n\u0259 179 840 n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edib, y\u0259ni 180 min n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131nd\u0131r. B\u0259z\u0259n bundan bir q\u0259d\u0259r art\u0131q r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 i\u015fl\u0259dilir. Veteran pulunun 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq 80 manatdan 160 manata qald\u0131r\u0131lmas\u0131, ayda veteranlara 14,4 milyon manat \u0259lav\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir. Onun da illik \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi 173 milyon manat edir. Bu, o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011f deyil ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli ild\u0259n il\u0259 ke\u00e7irilsin. Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259ki ab-havadan \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259kl\u0259 dem\u0259k olar ki, m\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131na veril\u0259n veteran pulu adland\u0131r\u0131lan 80 manatl\u0131q m\u00fcavin\u0259tin d\u0259 az\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istiqam\u0259td\u0259 real add\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib hesab edirik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131, iqtisad\u00e7\u0131-alim \u018fli M\u0259simli&nbsp;Teleqraf.com-un suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. Onunla m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; Prezident \u0130lham \u018fliyevin VII \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisin ilk iclas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 toxundu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u0259sas n\u00fcanslar\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiz? &#8211; Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin VII \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisin ilk iclas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 \u00f6lk\u0259miz, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z region v\u0259 beyn\u0259lxalq kontekstd\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15448,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15449,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15447\/revisions\/15449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}