{"id":14993,"date":"2024-09-15T07:55:22","date_gmt":"2024-09-15T07:55:22","guid":{"rendered":"https:\/\/millitv.net\/?p=14993"},"modified":"2024-09-15T07:55:25","modified_gmt":"2024-09-15T07:55:25","slug":"haci-sahinin-yazici-il%C9%99-gizli-mesajlari-s%C9%99nin-caycin-olaram","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millitv.net\/?p=14993","title":{"rendered":"Hac\u0131 \u015eahinin yaz\u0131\u00e7\u0131 il\u0259 gizli mesajlar\u0131: \u201cS\u0259nin \u00e7ay\u00e7\u0131n olaram&#8230;\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yaz\u0131\u00e7\u0131-ilahiyyat\u00e7\u0131 \u0130lqar Kamill\u0259 m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ad\u0131-soyad\u0131: \u0130lqar Kamil<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0259n\u0259ti: yaz\u0131\u00e7\u0131, ilahiyyat\u00e7\u0131, psixoloq<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u0259v\u0259ll\u00fcd\u00fc: 07.07.1981<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u018fn b\u00f6y\u00fck arzusu: &#8220;Ham\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xt oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259k, \u00e7\u00fcnki t\u0259kba\u015f\u0131na xo\u015fb\u0259xt olmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil&#8221;.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u018fn b\u00f6y\u00fck ideal\u0131: \u0130mam \u018fli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u018fsas devizi: &#8220;O q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olacaqsan ki, araml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 sakitliyini he\u00e7 kim v\u0259 he\u00e7 n\u0259 poza bilm\u0259y\u0259c\u0259k&#8221;. (\u0130mam \u018fli)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u0130lqar b\u0259y, sizin yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Hac\u0131 \u015eahin haqq\u0131nda &#8220;Kostyumlu \u00f6vliya&#8221; adl\u0131 kitab\u0131n\u0131z i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Kitab\u0131 yazma\u011fa sizi daha \u00e7ox n\u0259 vadar etdi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Hac\u0131 \u015eahinin fenomen bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. \u0130\u015fin ilahi t\u0259r\u0259fl\u0259ri bir yana &#8211; t\u0259miz niyy\u0259tli adam idi, Allah b\u0259nd\u0259si idi, Allah ona b\u0259r\u0259k\u0259t vermi\u015fdi &#8211; eyni zamanda, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, onun h\u0259yat\u0131 h\u0259m d\u0259 sosioloji faktd\u0131r. Bu adam\u0131n bu q\u0259d\u0259r sevilm\u0259si, m\u0259zar\u0131 ba\u015f\u0131nda izdiham\u0131n olmas\u0131, m\u0259zar\u0131n\u0131n az qala ziyar\u0259tgaha \u00e7evrilm\u0259si&#8230; Bu el\u0259 bir sosioloji faktd\u0131r ki, ilm\u0259-ilm\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hac\u0131n\u0131n oz\u00fcn\u00fc tan\u0131y\u0131rd\u0131m, \u00fcnsiyy\u0259timiz vard\u0131. \u00c7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131, m\u00fcsahib\u0259l\u0259rini dinl\u0259mi\u015fdim. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, bel\u0259 bir \u015f\u0259xsiyy\u0259ti \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n d\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259mi verm\u0259liy\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ara\u015fd\u0131rmalar ist\u0259nil\u0259n sah\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, bundan \u0259vv\u0259lki kitab\u0131m general Polad H\u0259\u015fimov haqq\u0131ndad\u0131r. &#8220;Polad nec\u0259 b\u0259rkidi&#8221; kitab\u0131nda general\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 eynil\u0259 bu c\u00fcr, sosioloji, psixoloji, m\u0259n\u0259vi irfan\u0131 y\u00f6nl\u00fc ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015fam.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 bir s\u00f6z var, deyirl\u0259r ki, bir g\u00fcl il\u0259 bahar olmaz. Amma bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin timsal\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, bir g\u00fcl il\u0259 bahar olur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qs\u0259dim bu istiqam\u0259td\u0259 olan insanlar\u0131 \u00f6rn\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Sizin Hac\u0131 \u015eahinl\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259riniz \u0259sas\u0259n hans\u0131 y\u00f6nd\u0259 olurdu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Hans\u0131sa konflikt olanda d\u0259rhal hac\u0131ya yaz\u0131rd\u0131m. Bir d\u0259f\u0259 m\u0259scidd\u0259 bir adam aya\u011fa qalx\u0131b onu t\u0259nqid el\u0259mi\u015fdi. Hac\u0131 da \u00f6z t\u0259mkinini qorumu\u015fdu. O hadis\u0259d\u0259n sonra hac\u0131ya yazd\u0131m ki, m\u0259n o adam\u0131n yerin\u0259 sizd\u0259n \u00fczr ist\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu adam v\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k, g\u00f6z\u0259l i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirdi. N\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fcruz\u0259 verm\u0259s\u0259 d\u0259, bu c\u00fcr hallar onu incidirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Londonda bayraq olay\u0131nda &#8211; bizim s\u0259firliyimiz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00f6rm\u0259tsizlik olanda, o, iti z\u0259kas\u0131yla d\u0259rhal reaksiya vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n onda Rusiyada ya\u015fay\u0131rd\u0131m. D\u0259rhal yazd\u0131m ki, sizin iti z\u0259kan\u0131za qibt\u0259 edir\u0259m. H\u0259tta zarafatla dedim ki, v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra sizin \u00e7ay\u00e7\u0131n\u0131z olacam, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcz olacam; sizd\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259li \u00e7ox \u015fey var&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u0130lqar b\u0259y, Hac\u0131 \u015eahinl\u0259 sizin do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fcz eyni g\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir, burda bir mistik \u00e7alar vard\u0131m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Yax\u015f\u0131 suald\u0131r&#8230; M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131dandan sonra hac\u0131yla \u00e7ox yax\u015f\u0131 dost olaca\u011f\u0131q. Ola bilsin, birlikd\u0259 hans\u0131sa i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259rdik, layih\u0259l\u0259rimiz olard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yax\u0131n olsaq da, aram\u0131zda p\u0259rd\u0259 vard\u0131. Ona olan m\u00fcnasib\u0259timi d\u0259rind\u0259n g\u00f6st\u0259r\u0259 bilmirdim. Hac\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra onun yax\u0131n \u00e7evr\u0259siyl\u0259 dan\u0131\u015fanda, onlar\u0131n g\u00f6nd\u0259rdiyi s\u0259sl\u0259ri dinl\u0259y\u0259nd\u0259, g\u00f6rd\u00fcm ki, onun da m\u0259n\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti el\u0259ymi\u015f &#8211; d\u0259rin, ruhani bir m\u00fcnasib\u0259t. Hac\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini ara\u015fd\u0131randan sonra g\u00f6rd\u00fcm ki, biz n\u0259 q\u0259d\u0259r ruhani m\u0259nada olaraq yax\u0131n adamlar olmu\u015fuq v\u0259 m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259ldi ki, onun \u00f6l\u00fcm\u00fc m\u0259nim \u0259n b\u00f6y\u00fck itkimdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u011f\u0131r ke\u00e7irdim \u0259slind\u0259. Bu tan\u0131\u015f hissl\u0259r idi. M\u0259n anam\u0131 itir\u0259nd\u0259 bir ay dan\u0131\u015fa bilm\u0259mi\u015f\u0259m. N\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131m, n\u0259 d\u0259 a\u011flay\u0131rd\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Yad\u0131ma g\u0259lir, anam\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Rusiyadan g\u0259l\u0259nd\u0259, bir ev kir\u0259l\u0259dim. Ya\u015fayaca\u011f\u0131m yer\u0259 gir\u0259nd\u0259, evin bombo\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Yaln\u0131z bir kitab vard\u0131 &#8211; Qurban Yaqubo\u011flunun kitab\u0131: &#8220;M\u0259n yoxam&#8221;. Mistik formada \u0259lim\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xan kitab\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb oxudum. M\u00fc\u0259llif ana itkisind\u0259n yaz\u0131rd\u0131. \u0130nsanlar\u0131 n\u0259s\u0259 ba\u011flay\u0131r bir birin\u0259 &#8211; ya varl\u0131q, ya yoxluq. G\u00f6rd\u00fcm ki, bir yoxluq, ana yoxlu\u011fu bizi bir-birimiz\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Hac\u0131 \u015eahinin itkisini ana itkisiyl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r d\u0259rind\u0259n ya\u015fam\u0131s\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; H\u0259, o q\u0259d\u0259r do\u011fma hissl\u0259r idi&#8230; Anamdan sonra m\u0259n bir roman yazd\u0131m &#8211; &#8220;Anam \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221;. O romandan sonra a\u00e7\u0131l\u0131\u015fd\u0131m anamla ba\u011fl\u0131, onun \u00f6l\u00fcm\u00fcyl\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fma\u011fa. &#8220;Kostyumlu \u00f6vliya&#8221; da h\u0259min o a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7imd\u0259n \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n bir az hiss adam\u0131yam, yazark\u0259n g\u00fcld\u00fcy\u00fcm yerl\u0259r olub, q\u0259hq\u0259h\u0259 \u00e7\u0259kdiyim yerl\u0259r olub, a\u011flad\u0131\u011f\u0131m yerl\u0259r olub&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2023\/11\/23\/ilgar_kamil_(1).jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p><em>\u201cM\u0259n \u0130lqar Kamili nec\u0259 t\u0259nqid ed\u0259rdim?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Bir \u015feiriniz \u0259traf\u0131nda qalmaqal yaranm\u0131\u015fd\u0131, h\u0259tta o \u015feirl\u0259 ba\u011fl\u0131 Hac\u0131 \u015eahin\u0259 d\u0259 m\u00fcraci\u0259t edilmi\u015fdi. Qalmaqala s\u0259b\u0259b n\u0259 olmu\u015fdu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, \u00e7ox maraql\u0131 bir \u015feir idi. &#8220;\u0130lahi, qorxma, m\u0259n s\u0259ninl\u0259y\u0259m&#8221;. \u015eeird\u0259 deyilirdi ki, he\u00e7 kim s\u0259n\u0259 inanmasa da, m\u0259n varam, m\u0259n ham\u0131n\u0131n yerin\u0259 inanaram s\u0259n\u0259, insanlar\u0131n d\u00f6n\u00fck \u00e7\u0131xmas\u0131 s\u0259ni incitm\u0259sin.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130lahi, qorxma&#8221; k\u0259lm\u0259si insanlar\u0131 narahat etmi\u015fdi. B\u0259zi yax\u0131n dostlar da t\u0259nqid etdil\u0259r ki, b\u0259lk\u0259 ba\u015fqa bir ifad\u0259 tapmaq olard\u0131, Allaha bel\u0259 m\u00fcnasib\u0259t s\u0259rgil\u0259m\u0259k, bu formada Allahla dan\u0131\u015fmaq do\u011fru deyil. S\u0259mimiyy\u0259tin\u0259 inand\u0131\u011f\u0131m insanlar da bunu dil\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi v\u0259 s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n yazm\u0131\u015fd\u0131lar ki, bu, bizim inanc\u0131m\u0131z\u0131 incitdi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r \u015fey\u0259 &#8220;q\u0259r\u0259z&#8221; ad\u0131 qoymaq da d\u00fczg\u00fcn yana\u015fma deyil. \u015eeir payla\u015f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 t\u0259bii ki, onu b\u0259y\u0259n\u0259nl\u0259r d\u0259, b\u0259y\u0259nm\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 olacaqd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n bir yaz\u0131 yazd\u0131m v\u0259 t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan uzaq da olsa, master klass s\u0259rgil\u0259dim. \u018fslind\u0259 hac\u0131 bel\u0259 bir yaz\u0131 yazma\u011f\u0131m\u0131n \u0259leyhin\u0259ydi&#8230; Yaz\u0131n\u0131n ad\u0131 bel\u0259ydi: &#8220;\u0130lqar Kamili nec\u0259 t\u0259nqid ed\u0259rdim&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259nqid normald\u0131r, insanlar bir-birini t\u0259nqid ed\u0259r. Amma a\u011f\u0131r ittihamlarla, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 toxunaraq etm\u0259k olmaz. Fikir m\u00fcbadil\u0259si, m\u00fczakir\u0259 olmal\u0131d\u0131r v\u0259 s. Onu da yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, baxmaq laz\u0131md\u0131r, bu yaz\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi kimdir. M\u0259nim i\u015fl\u0259rimd\u0259n biri zat\u0259n teodisiyad\u0131r &#8211; Allah\u0131 m\u00fcdafi\u0259. Zaman- zaman bununla ba\u011fl\u0131 yaz\u0131lar\u0131m olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259 m\u0259n \u00f6rn\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yirdim. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bizim niyy\u0259timiz \u00f6rn\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. Hac\u0131yla da bu haqda dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131q ki, \u00f6rn\u0259kl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Hac\u0131 \u015eahinin sizi m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259si o q\u0131z\u011f\u0131n fikirl\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u0259 su \u00e7il\u0259dimi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u018fksin\u0259 dey\u0259rdim. Hac\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259 yaz\u0131s\u0131ndan sonra bu s\u00f6hb\u0259tl\u0259r daha da q\u0131z\u0131\u015fd\u0131. Bir var \u0130lqar Kamil yazm\u0131\u015fd\u0131, bir d\u0259 var Hac\u0131 \u015eahin \u00f6z\u00fc onu m\u00fcdafi\u0259 edirdi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>O, yaz\u0131s\u0131nda yazm\u0131\u015fd\u0131 ki, m\u0259n konkret bir \u015f\u0259xsi m\u00fcdafi\u0259 etmir\u0259m. Ard\u0131nca da demi\u015fdi ki, \u0259slind\u0259 bunda problem d\u0259 g\u00f6rm\u00fcr\u0259m, yeri g\u0259ls\u0259, m\u00fcdafi\u0259 d\u0259 ed\u0259r\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n ondan sonra hac\u0131n\u0131 bir dost kimi k\u0259\u015ff el\u0259dim. Hac\u0131 o yaz\u0131n\u0131 yazmaya bil\u0259rdi, sin\u0259sini sip\u0259r etm\u0259y\u0259 d\u0259 bil\u0259rdi. Onda m\u0259n g\u00f6rd\u00fcm ki, \u015f\u0259xsim\u0259 qar\u015f\u0131 onda bir l\u00fctfi -m\u0259h\u0259bb\u0259t, dostluq m\u00fcnasib\u0259ti var.<\/p>\n\n\n\n<p>O qalmaqal vaxt\u0131 m\u0259n m\u0259\u015fhur bir arifin &#8220;\u0130lahinam\u0259&#8221; adl\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259n bir s\u00f6z\u00fc yada sald\u0131m. Deyir, ilahi, s\u0259ni zikr ed\u0259n dilim\u0259-doda\u011f\u0131ma qurban olum.<\/p>\n\n\n\n<p>O \u015feirimd\u0259n sonra, &#8220;Allaha bel\u0259 m\u00fcnasib\u0259t do\u011frudur, ya do\u011fru deyil&#8221; sual\u0131 \u0259traf\u0131nda ne\u00e7\u0259 g\u00fcn m\u00fczakir\u0259l\u0259r getdi. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 b\u00fcr\u00fcnd\u00fc ilahi s\u00f6hb\u0259tin\u0259. \u018fslind\u0259 bu yax\u015f\u0131 hal idi. Bir d\u0259f\u0259 d\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259 Allah m\u00f6vzusu oldu. Bu m\u0259nada m\u0259n h\u0259r \u015fey\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, buna m\u00fcsb\u0259t tendensiya kimi baxd\u0131m. V\u0259 yazd\u0131m ki, m\u0259n \u0259min\u0259m, \u0259g\u0259r bu m\u00f6vzuda n\u00f6vb\u0259ti yaz\u0131 yaz\u0131lsa, m\u00fczakir\u0259si bu \u015fidd\u0259td\u0259, bu formada olmayacaq. Normal m\u00fczakir\u0259l\u0259r, normal t\u0259nqidl\u0259r olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Siz \u00f6z\u00fcn\u00fcz d\u0259 bir g\u0259nc \u015fairin Allahla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259tdiyi hans\u0131sa s\u00f6z\u00fcn do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131, yerind\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259diyin\u0259 dair irad bildirmi\u015fdiz&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; M\u0259n yaz\u0131da o s\u00f6z\u00fcn do\u011fru olub-olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ox estetik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 demi\u015fdim. &#8220;M\u0259n Allah do\u011fard\u0131m&#8221; k\u0259lm\u0259sil\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, deyirs\u0259n de, amma daha estetik bir s\u00f6z tapmaq olard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yen\u0259 o m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 qay\u0131d\u0131ram. \u018flb\u0259tt\u0259, xalq\u0131n a\u011fz\u0131 torba deyil ki, b\u00fcz\u0259s\u0259n. T\u00f6vsiy\u0259 etm\u0259k olar, g\u00f6z\u0259l \u00f6rn\u0259kl\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. \u018fg\u0259r t\u0259nqid ed\u0259c\u0259ks\u0259ns\u0259, bunu estetik t\u0259rzd\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Kitab\u0131n ad\u0131 &#8220;Kostyumlu \u00f6vliya&#8221;d\u0131r. Y\u0259qin ki, bu ad\u0131 se\u00e7\u0259nd\u0259 art\u0131q t\u0259nqidl\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131q idiniz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; &#8220;Kostyumlu \u00f6vliya&#8221; irad\u0259vi olaraq se\u00e7ilmi\u015f add\u0131r. &#8220;\u00d6vliya&#8221; dey\u0259nd\u0259 a\u011fla x\u00fcsusi geyim g\u0259lir, \u0259ba, xirq\u0259. Y\u0259ni insan kostyumda da \u00f6vliya ola bil\u0259r. M\u0259\u015fhur bir s\u00f6z var: &#8220;\u0130nsanlar zahir\u0259n eyni olmal\u0131, daxil\u0259n f\u0259rql\u0259nm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya bir az f\u0259rqlidir. \u0130nsanlar daxili al\u0259m haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrl\u0259r, daha \u00e7ox zahiri haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. M\u0259n burda g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259mi\u015f\u0259m ki, kostyumda da olsa, d\u0259rin m\u0259n\u0259vi al\u0259min\u0259 n\u00fcfuz ed\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, \u00f6vliyad\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n kitab\u0131 oxumadan fikir bildirirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>O g\u00fcn bir n\u0259f\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131 ki, siz n\u0259 haqla kim\u0259s\u0259 &#8220;\u00f6vliya&#8221; deyirsiz? Buna s\u0259lahiyy\u0259tiniz \u00e7at\u0131rm\u0131? M\u0259n orda dedim ki, \u0259vv\u0259la, kitab\u0131 oxumaq laz\u0131md\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin n\u0259 isbat\u0131, n\u0259 inkar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8230; Siz Allaha and i\u00e7ib, Qurana \u0259l basa bil\u0259rsinizmi ki, o, \u00f6vliya deyildi? Bu subyektiv fikirdi, m\u0259nim m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rim, g\u00f6rd\u00fckl\u0259rimdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir insan\u0131n \u00f6vliya olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259si laz\u0131md\u0131r ki? Bu q\u0259d\u0259r insana k\u00f6m\u0259k olub, \u0259l tutub, yol g\u00f6st\u0259rib. M\u0259nim q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259li, \u00f6vliyad\u0131r. \u0130slam terminologiyas\u0131nda x\u00fcsusi m\u0259nada &#8220;\u00f6vliya&#8221; s\u00f6z\u00fc var. Onlar konkret \u015f\u0259xsl\u0259rdir, imamlard\u0131r. Bir d\u0259 \u00fcmumi m\u0259nada \u00f6vliya var. M\u0259s\u0259l\u0259n, x\u00fcsusi anlamda imam 12 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. \u00dcmumi m\u0259nada imamlar m\u0259scidd\u0259 t\u0259yin olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6vliya da x\u00fcsusi m\u0259nada konkret \u015f\u0259xsl\u0259rdir, amma \u00fcmumi m\u0259nada minl\u0259rl\u0259 \u00f6vliya var. Y\u0259qin ki, el\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 bu g\u00fcn minl\u0259rl\u0259 g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u00f6vliyalar m\u00f6vcuddur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2023\/11\/23\/ilgar_kamil_(6).jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p><em>\u201cBizim dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131m\u0131z s\u0259sdir, s\u00f6z deyil\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, din v\u0259 psixologiya bir-biri il\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Psixologiya m\u00fcst\u0259qil elm kimi 19-cu \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndan formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Ona q\u0259d\u0259r f\u0259ls\u0259f\u0259nin v\u0259 dinin t\u0259rkibind\u0259 \u00f6yr\u0259nilib. Y\u0259ni bu q\u0259d\u0259r yax\u0131nl\u0131q var \u0259slind\u0259. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, psixologiya insan\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131r, dinin d\u0259 i\u015fi insan d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 n\u00fcfuz etm\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n Moskva Psixologiya \u0130nstitutunda t\u0259hsil alm\u0131\u015fam. Professorlardan biri dedi ki, s\u0259n psixologiyada daha \u00e7ox ir\u0259li ged\u0259 bil\u0259rs\u0259n, \u00e7\u00fcnki dini bilirs\u0259n. Bu sah\u0259l\u0259r is\u0259 bir-birin\u0259 \u00e7ox yax\u0131nd\u0131r. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 i\u015fin i\u00e7in\u0259 gir\u0259nd\u0259n sonra b\u0259zi m\u0259qamlarda heyr\u0259tl\u0259nirdim, g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm ki, dinin bu bar\u0259d\u0259 \u00e7ox maraql\u0131 t\u0259qdimat\u0131 var. D\u00fczd\u00fcr, konsepsiya \u015f\u0259klind\u0259 deyil, p\u0259rak\u0259nd\u0259 \u015f\u0259kild\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, yeni trend-m\u00f6vzu var &#8211; emosional z\u0259ka. Bundan da yeni bir m\u00f6vzu var, he\u00e7 Az\u0259rbaycanda bunun ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259n yoxdur. Rusiyaya yeni-yeni g\u0259lib: ruhani z\u0259ka. Psixoloq Qovard Qardner 1983-c\u00fc ild\u0259 z\u0259kalar\u0131n \u00e7e\u015fidliliyi m\u0259s\u0259l\u0259sini ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. O zamana q\u0259d\u0259r yaln\u0131z bir z\u0259kadan &#8211; mental z\u0259kadan x\u0259b\u0259rimiz vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma o m\u00fc\u0259yy\u0259n etdi ki, insanlar\u0131n sosial z\u0259kas\u0131 var, emosional z\u0259kas\u0131 var, cismani z\u0259kas\u0131 var. Ruhani z\u0259ka \u00e7ox az ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, amma d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, be\u015f -on ild\u0259n sonra trend m\u00f6vzulardan biri olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Buna baxmayaraq, bir \u00e7ox \u0130slam aliml\u0259ri psixologiyaya qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r, bu elmi q\u0259bul etmirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bilirsiz, psixologiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259ri, sah\u0259l\u0259ri var. M\u0259s\u0259l\u0259n, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u0259nim g\u00f6rm\u0259k ist\u0259diyim i\u015fl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 budur. M\u00fcasir psixologiyan\u0131n b\u00f6hranlar\u0131 haqq\u0131nda t\u0259dqiqat i\u015fi yazmaq ist\u0259yir\u0259m. M\u00fcasir psixologiyada el\u0259 istiqam\u0259tl\u0259r var ki, m\u0259n \u00f6z\u00fcm d\u0259 ona qar\u015f\u0131yam. N\u0259inki din, he\u00e7 sa\u011flam m\u0259ntiq d\u0259 bunu q\u0259bul el\u0259mir. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fcasir psixologiyada bel\u0259 bir istiqam\u0259t var &#8211; determinizm psixoanalizi.<\/p>\n\n\n\n<p>Determinizm\u0259 g\u00f6r\u0259, kainatdak\u0131 h\u0259r \u015fey, h\u0259tta bizim d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rimiz, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z, q\u0259rarlar\u0131m\u0131z da s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u0259ni h\u0259r \u015feyin bir s\u0259b\u0259bi oldu\u011funu v\u0259 hans\u0131sa bir s\u0259b\u0259bin konkret bir n\u0259tic\u0259ni yaratmas\u0131, eyni s\u0259b\u0259bl\u0259rin eyni m\u00fchitd\u0259 eyni bir n\u0259tic\u0259 ver\u0259c\u0259yini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n t\u0259limdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Determinizm psixoanalizi il\u0259 insanlar\u0131 u\u015faql\u0131\u011f\u0131na qaytar\u0131r v\u0259 o ill\u0259rd\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131na \u0259sas\u0259n bel\u0259 fikir y\u00fcr\u00fcd\u00fcrl\u0259r ki, dem\u0259k, n\u0259tic\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bu yanl\u0131\u015fd\u0131r. Bu insanlar\u0131n i\u00e7ind\u0259ki canavara legitimlik verm\u0259kdir. Amma din-irfan, m\u0259n\u0259viyyat deyir ki, tamam, bel\u0259 ya\u015fam\u0131san, amma insan irad\u0259si h\u0259r \u015feyin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Jark Fresko \u00f6z\u00fc ateist idi, amma b\u0259zi fikirl\u0259ri xo\u015fuma g\u0259lir. O deyirdi ki, bizim konfliktl\u0259rimizin m\u0259nb\u0259yind\u0259 duran \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 budur ki, dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7oxu s\u0259sdir, s\u00f6z deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n deyir\u0259m ki, siz yalan deyirsiz! Bu s\u0259sdir. Bir d\u0259 var ki, m\u0259n bunu dem\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131ram, ortaya faktlar qoyuram. Bunu etm\u0259kl\u0259 yalan dediyinizi ortaya qoymu\u015f oluram.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259 yaxud &#8220;Etiraz edir\u0259m&#8221; dem\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 bunu \u0259sasland\u0131r. Bu fikirl\u0259rin \u00f6z\u00fc zat\u0259n etirazd\u0131r. Bizi konflikt\u0259 salan \u015feyl\u0259r \u0259slind\u0259 bizim bir-birimizl\u0259 s\u00f6zl\u0259 deyil, s\u0259sl\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Tutal\u0131m, m\u0259nim kitab\u0131mla ba\u011fl\u0131 kims\u0259 r\u0259y yaz\u0131b: &#8220;M\u0259n b\u0259y\u0259nm\u0259dim&#8221;. Bu bir s\u0259sdir. Fikirl\u0259rinl\u0259 \u0259sasland\u0131r, ayd\u0131n olsun ki, niy\u0259 b\u0259y\u0259nm\u0259mis\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n deyim ki, m\u00fcasir psixologiyada b\u00f6hran var. Bu bir s\u0259sdir. Y\u0259ni ortaya ara\u015fd\u0131rma qoymaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2023\/11\/23\/ilgar_kamil_(7).jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u00d6l\u00fcm r\u0259ngar\u0259ng d\u0259 ola bil\u0259r\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; H\u0259r yazar h\u0259m d\u0259 \u00f6z oxucusudur. Bu bax\u0131mdan \u00f6z \u015feirl\u0259rinizi nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; M\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc daha \u00e7ox nasir hesab edir\u0259m. \u0130lk \u015feirl\u0259r kitab\u0131m &#8220;G\u0259lm\u0259yini g\u00f6zl\u0259y\u0259n&#8221; olub. O kitab\u0131 da dostlar\u0131n t\u0259kidil\u0259 \u00e7ap etdirmi\u015f\u0259m. M\u0259n he\u00e7 vaxt ist\u0259m\u0259mi\u015f\u0259m \u015feirl\u0259rim kitabla\u015fs\u0131n. \u0130\u00e7imd\u0259n g\u0259l\u0259n hissl\u0259rdir, yazm\u0131\u015fam. M\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc \u015fair hesab el\u0259mir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Siz bir \u015feirinizd\u0259 deyirsiz ki, s\u0259ni he\u00e7 xat\u0131rlam\u0131ram, unutmu\u015fam v\u0259 bird\u0259n- &#8220;g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn haqq\u0131&#8221; v\u0259 yaxud &#8220;h\u0259sr\u0259tin\u0259 and olsun&#8221;. T\u0259sirli s\u00f6zl\u0259rdir. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n, bel\u0259 andlar\u0131 hardasa e\u015fitmi\u015f\u0259mmi? Amma xat\u0131rlaya bilm\u0259dim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu m\u0259nim i\u00e7imd\u0259n g\u0259lir. H\u0259l\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 t\u0259hsil alanda bizim bir m\u00fc\u0259llimimiz vard\u0131 &#8211; C\u0259mil m\u00fc\u0259llim. Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyatdan d\u0259rs deyirdi. O, d\u0259rsd\u0259 biz\u0259 hekay\u0259, ya \u015feir yazma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131rd\u0131. Yad\u0131ma g\u0259lir ki, m\u0259n onun ist\u0259yil\u0259 bir \u015feir yazm\u0131\u015fd\u0131m. M\u0259n\u0259 irad tutdu ki, \u0130lqar, demi\u015f\u0259m, \u015feiri \u00f6z\u00fcn\u00fcz yaz\u0131n, dem\u0259mi\u015f\u0259m ki, k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Yolda\u015flar\u0131m &#8220;M\u00fc\u0259llim, \u00f6z\u00fc yaz\u0131r&#8221; dey\u0259nd\u0259, o t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndi. Sonra &#8220;Ac\u0131 tale&#8221; adl\u0131 bir hekay\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131m, ilk hekay\u0259m idi. C\u0259mil m\u00fc\u0259llim dedi ki, hekay\u0259l\u0259rd\u0259n biri m\u0259n\u0259 \u00e7ox xo\u015f g\u0259ldi, m\u0259n onu s\u0259sl\u0259ndir\u0259c\u0259y\u0259m. Hekay\u0259ni oxuyanda, g\u00f6rd\u00fcm ki, m\u0259nim hekay\u0259mdir. Onda o m\u0259n\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 etdi ki, bu \u015feirl\u0259rin, hekay\u0259l\u0259rin ard\u0131nca getm\u0259lis\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; H\u0259r \u015feirinizin konkret bir yozumu varm\u0131, yoxsa s\u00f6z sizin \u00fc\u00e7\u00fcn anla\u015f\u0131lmaz sirdi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; M\u0259nd\u0259n b\u0259z\u0259n soru\u015furlar, bu \u015feiri kim\u0259 h\u0259sr etmisiz? \u0130lhama g\u0259lmi\u015f\u0259m v\u0259 yazm\u0131\u015fam. B\u0259li, el\u0259 olur ki, \u0259s\u0259rin i\u00e7ind\u0259 x\u00fcsusi bir h\u0259d\u0259f var, \u0259s\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fcn bir h\u0259d\u0259fi var. Nizam\u0131 var, intizam\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Anam \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221; roman\u0131n\u0131n ba\u015f q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n ad\u0131 Benyamindir. Bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, m\u0259nim bu addan xo\u015fum g\u0259lir, ona g\u00f6r\u0259 qoymu\u015fam. \u018fs\u0259r bir and\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 qurulub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fs\u0259rin t\u0259qdimat\u0131nda m\u0259\u015fhur t\u0259nqid\u00e7i \u018fs\u0259d Cahangir dedi ki, g\u00f6r\u00fcn, ad se\u00e7imi n\u0259 q\u0259d\u0259r do\u011frudur. Benyamin- &#8220;Bin y\u0259min&#8221;, and\u0131n o\u011flu dem\u0259kdir. Halbuki m\u0259n bunu irad\u0259vi yazmam\u0131\u015fd\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nim b\u0259dii \u0259d\u0259biyyata, poeziyaya yana\u015fmam bel\u0259dir ki, oturub n\u0259s\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb, yazm\u0131ram. Bu bir hald\u0131r, o hal\u0131n i\u00e7ind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n misralar g\u0259l\u0259 bil\u0259r, sonra \u00f6z\u00fcm d\u0259 bax\u0131b heyr\u0259tl\u0259n\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u00f6z\u00fcm d\u0259 f\u0259rqind\u0259 olmadan n\u0259l\u0259ri s\u00f6z\u0259 g\u0259tirmi\u015f\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u015eeirinizin birind\u0259 m\u00fcsb\u0259t anlam y\u00fckl\u0259misiz \u00f6l\u00fcm\u0259. \u00d6l\u00fcm nec\u0259 r\u0259ngar\u0259ng ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu, ola bilsin, m\u0259nim inanc\u0131mdan ir\u0259li g\u0259l\u0259n bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. Ana kitab\u0131m &#8220;Quran&#8221;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u0259 yana\u015fmas\u0131 orijinald\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir sur\u0259d\u0259ki ifad\u0259y\u0259 bax\u0131n. Allah deyir ki: &#8220;M\u0259n h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc yaratd\u0131m&#8221;. \u00d6l\u00fcm\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 bir varl\u0131q kimi t\u0259qdim edir. Ona g\u00f6r\u0259 bu bir inanc m\u0259s\u0259l\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u00f6l\u00fcm\u0259 yana\u015fma \u00e7ox vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bundan qa\u00e7\u0131\u015f, h\u0259tta bir m\u00fct\u0259x\u0259ssis, psixoloq kimi deyir\u0259m, do\u011fru deyil. Bir insan o zaman tamla\u015fa bil\u0259r ki, bu m\u00f6vzunu \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ll etmi\u015f olsun, hans\u0131sa formada bununla bar\u0131\u015fm\u0131\u015f olsun.<\/p>\n\n\n\n<p>Hac\u0131 \u015eahinl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n bir fakt e\u015fitdim. D\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdiyi g\u00fcn gec\u0259 saat 3 rad\u0259l\u0259rind\u0259 o\u011fluna deyib ki, m\u0259n \u00f6l\u00fcmd\u0259n qorxmuram, \u00f6l\u00fcm haqd\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu e\u015fid\u0259nd\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndim. Dostuna yazd\u0131m ki, b\u0259lk\u0259 bu n\u0259y\u0259s\u0259 i\u015far\u0259di? Niy\u0259 adam gec\u0259nin yar\u0131s\u0131 \u00f6l\u00fcmd\u0259n dan\u0131\u015fs\u0131n? Dostu maraql\u0131 bir cavab verdi. Dedi, yox, bu biz\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc g\u0259lm\u0259di. Bu onun \u0259n maraql\u0131 v\u0259 m\u0259z\u0259li m\u00f6vzusu idi. B\u0259z\u0259n yorulanda zarafatla deyirdi ki, ayaqlar\u0131m\u0131z\u0131 uzad\u0131b sa\u011f-salamat \u00f6l\u0259 bils\u0259ydik\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u00f6l\u00fcm\u0259 bel\u0259 yana\u015fma olsa, insan \u00e7ox qorxular\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131ra bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, psixologiyada tanatofobiya adl\u0131 bir fobiya var &#8211; \u015fidd\u0259tli \u00f6l\u00fcm qorxusu. Psixoloji ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, b\u00fct\u00fcn fobiyalar\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 tanatofobiya dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u00f6vzunu insan h\u0259r hans\u0131 formada \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ll etmi\u015f olsa, ona bir r\u0259ngar\u0259nglik vers\u0259, m\u0259na \u00e7alar\u0131 qatsa, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, daha keyfiyy\u0259tli ya\u015faya bil\u0259r. Y\u0259ni h\u0259yat\u0131n namin\u0259dir m\u0259nim \u00f6l\u00fcm\u0259 bel\u0259 yana\u015fmam.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2023\/11\/23\/ilgar_kamil_(9).jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p><em>\u201cBiz ham\u0131m\u0131z saqqall\u0131 u\u015faqlar\u0131q\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; \u015eeirl\u0259rinizd\u0259n sizin \u00e7ox h\u0259ssas oldu\u011funuz b\u0259lli olur. Bel\u0259 h\u0259ssas insan \u00fc\u00e7\u00fcn psixoloq kimi \u00e7al\u0131\u015fmaq \u00e7\u0259tin deyilmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00c7\u0259tindir, etiraf edir\u0259m. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n kodeksl\u0259r, yasaqlar da var. Psixoloqun \u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ona g\u00fcn \u0259rzind\u0259 5-6 pasiyentd\u0259n art\u0131q q\u0259bul etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilmir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259tindir. \u00c7\u00fcnki u\u011furlu m\u00fct\u0259x\u0259ssis olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259rt empatiya qura bilm\u0259kdir, bunu d\u0259rind\u0259n ya\u015famaqd\u0131r. El\u0259 seanslar olur ki, qurtarandan sonra m\u0259n oturub h\u00f6nk\u00fcr-h\u00f6nk\u00fcr a\u011flay\u0131ram. Ne\u00e7\u0259 m\u00fcdd\u0259t getmir beynimd\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015f\u0259hid bac\u0131s\u0131 il\u0259 seanslar\u0131m\u0131z var idi. M\u0259nim yad\u0131ma g\u0259lir ki, o hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. \u00c7ox hals\u0131z halda, uzanm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 seanslara qo\u015fulurdu. \u0130lk d\u0259f\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131r\u0131b m\u0259n\u0259 baxanda v\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm ed\u0259nd\u0259 m\u0259n onun g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7in\u0259 baxa-baxa a\u011flad\u0131m. \u00d6z\u00fcm\u00fc \u0259n u\u011furlu hesab etdiyim seanslardan biri idi&#8230; \u0130ndi \u015f\u00fck\u00fcr Allaha, ail\u0259 d\u0259 qurub, h\u0259r \u015fey h\u0259yat\u0131nda \u0259lad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu h\u0259ssasl\u0131qla psixoloq olmaq h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00e7\u0259tindir, amma i\u015fin g\u00f6z\u0259l t\u0259r\u0259fi d\u0259 var ki, b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r edib faydal\u0131 ola bilirs\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 bir \u0259b\u0259di sual var: d\u00fcnyan\u0131 n\u0259 xilas ed\u0259c\u0259k? M\u0259nc\u0259, d\u00fcnyan\u0131 psixologiya elmi xilas ed\u0259c\u0259k. S\u00f6hb\u0259t bu g\u00fcn g\u00fcnd\u0259md\u0259 olan psixologiyadan getmir, ger\u00e7\u0259k psixologiyadan gedir. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n haz\u0131rda bir \u0259s\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir\u0259m. &#8220;B\u00f6y\u00fcm\u0259k vaxt\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir g\u00fcn Rusiya kanallar\u0131ndan birin\u0259 bax\u0131rd\u0131m, g\u00f6rd\u00fcm, Mirz\u0259 C\u0259lilin &#8220;Saqqall\u0131 u\u015faq&#8221; hekay\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si gedir. M\u0259n oxumam\u0131\u015fd\u0131m, d\u0259rhal tapd\u0131m o hekay\u0259ni, oxudum. Sonra ordan beynim\u0259 bir ideya g\u0259ldi. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, biz ham\u0131m\u0131z saqqall\u0131 u\u015faqlar\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada olan konfliktl\u0259r, h\u0259tta m\u00fcharib\u0259l\u0259r ona g\u00f6r\u0259 yaran\u0131r ki, insanlar \u201csaqqall\u0131 u\u015faqlard\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczd\u00fcr, hekay\u0259d\u0259 mental z\u0259kadan s\u00f6hb\u0259t gedir. Amma m\u0259n daha \u00e7ox sosial z\u0259ka, emosional z\u0259ka bax\u0131m\u0131ndan insanlar\u0131n &#8220;saqqall\u0131 u\u015faq&#8221; olduqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. Ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u0259 bel\u0259dir. \u018fr-arvad pasiyentl\u0259r g\u0259lir, g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, zahird\u0259 b\u00f6y\u00fck insanlard\u0131r, amma iki k\u00f6rp\u0259 kimi dava edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u0259, m\u00fcdir-i\u015f\u00e7i, m\u00fc\u0259llim-\u015fagird m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u0259 &#8220;saqqall\u0131 u\u015faqlar\u0131n&#8221; davas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. &#8220;B\u00f6y\u00fcm\u0259k vaxt\u0131d\u0131r&#8221; adl\u0131 kitab\u0131mda &#8220;saqqall\u0131 u\u015faqlar\u0131n&#8221; \u0259lam\u0259tl\u0259ri, b\u00f6y\u00fcm\u0259 yollar\u0131 g\u00f6st\u0259rilib; nec\u0259 ed\u0259k ki, yetkin olaq.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, d\u00fcnyada h\u0259r \u015fey\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n xo\u015fb\u0259xt olmaq olar. B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n d\u00fcnyada keyfiyy\u0259tli ya\u015famaq olar. Q\u0259tiyy\u0259n \u00e7\u0259hray\u0131 eyn\u0259k taxma\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 deyil\u0259m. Guya h\u0259r \u015fey \u0259lad\u0131r. D\u00fcnya \u00e7\u0259tin yerdir. S\u0131x\u0131nt\u0131lar, narahatl\u0131qlar var.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rd\u0259n biri obrazl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 bunu bel\u0259 ifad\u0259 edirdi ki, sanki bir alma var v\u0259 on n\u0259f\u0259r bunu ist\u0259yir. D\u00fcnya bel\u0259 bir yerdir, burda dava d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fctl\u0259qdir. Amma d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri sahmana salaraq h\u0259r \u015fey\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n xo\u015fb\u0259xt ya\u015famaq olar.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck suallar\u0131ndan biri d\u0259 bu olacaq: Allah soru\u015fur ki, b\u0259nd\u0259, n\u0259 etdin d\u00fcnyada? B\u0259nd\u0259 sin\u0259sini ir\u0259li verib deyir ki, m\u0259n h\u0259r \u015fey\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n xo\u015fb\u0259xt ya\u015fad\u0131m. S\u0259nin x\u0259trin\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nim bel\u0259 bir \u015feirim d\u0259 var. &#8220;Ya\u015famaq m\u0259rif\u0259tdir, Yaradan\u0131n x\u0259trin\u0259&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2023\/11\/23\/ilgar_kamil_(4).jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Bir ipucu ver\u0259 bil\u0259rsinizmi, xo\u015fb\u0259xt ya\u015fama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn insan n\u0259 etm\u0259lidir, nec\u0259 davranmal\u0131dir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130nsan\u0131n d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck qazanc\u0131 insand\u0131r. \u018fn b\u00f6y\u00fck narahatl\u0131\u011f\u0131 da insand\u0131r. \u018fn b\u00f6y\u00fck d\u0259rdi d\u0259 insand\u0131r. Bu \u00e7ox d\u0259rin s\u00f6hb\u0259tdir, yax\u0131n dair\u0259 insanlar var, uzaq dair\u0259 insanlar var. Bizim \u0259sas problemimiz yax\u0131nlarla olur. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 da bizim ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7ind\u0259 ba\u015f verir. M\u0259n bir d\u0259f\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, insan\u0131n ba\u015f\u0131na n\u0259 g\u0259lirs\u0259, ba\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259n g\u0259lir. Ona g\u00f6r\u0259 insanlar aras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri sahmana salmaq olsa, xo\u015fb\u0259xt olmaq olar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r insanlar &#8220;b\u00f6y\u00fcs\u0259l\u0259r&#8221;, d\u00fcnya yax\u015f\u0131 yerdir, ya\u015famaq olar. Psixoloq Erik B\u00f6rn\u00fcn bir s\u00f6z\u00fc var, deyir, insan texniki avadanl\u0131qlar kimi qurula bil\u0259n, k\u00f6kl\u0259n\u0259 bil\u0259n varl\u0131qd\u0131r. M\u00fc\u0259yy\u0259n temperaturda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn texniki avadanl\u0131\u011f\u0131 qurdu\u011fumuz kimi, insan da \u00f6z\u00fcn\u00fc k\u00f6kl\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz xalq olaraq deskrutiv k\u00f6kl\u0259nmi\u015fik. B\u0259li, probleml\u0259r var. Amma deskrutiv k\u00f6kl\u0259ndiyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn probleml\u0259rin say\u0131 art\u0131b. M\u0259n Yesentukid\u0259 olanda yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, istid\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259nm\u0259k temperaturun d\u0259r\u0259c\u0259sini art\u0131r\u0131r, \u0259g\u0259r 40 d\u0259r\u0259c\u0259dirs\u0259, 45 d\u0259r\u0259c\u0259 kimi hiss olunur. Amma istiyl\u0259 zarafatla\u015fmaq, normal q\u0259bul etm\u0259k bunun \u015fidd\u0259tini azald\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131-ilahiyyat\u00e7\u0131 \u0130lqar Kamill\u0259 m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik. Ad\u0131-soyad\u0131: \u0130lqar Kamil S\u0259n\u0259ti: yaz\u0131\u00e7\u0131, ilahiyyat\u00e7\u0131, psixoloq T\u0259v\u0259ll\u00fcd\u00fc: 07.07.1981 \u018fn b\u00f6y\u00fck arzusu: &#8220;Ham\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xt oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259k, \u00e7\u00fcnki t\u0259kba\u015f\u0131na xo\u015fb\u0259xt olmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil&#8221;. \u018fn b\u00f6y\u00fck ideal\u0131: \u0130mam \u018fli \u018fsas devizi: &#8220;O q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olacaqsan ki, araml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 sakitliyini he\u00e7 kim v\u0259 he\u00e7 n\u0259 poza bilm\u0259y\u0259c\u0259k&#8221;. (\u0130mam \u018fli) &#8211; \u0130lqar b\u0259y, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14994,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,3],"tags":[],"class_list":["post-14993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqazin","category-olke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14995,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14993\/revisions\/14995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millitv.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}